Lęk i odporność na stres a efektywność leczenia zespołów depresyjnych

Jung-Ah Min i wsp – Low trait anxiety, high resilience, and their interaction as possible predictors for treatment response in patients with depression LINK: J Affect Disord 2012;137:61

Na łamach Journal of Affective Disorders przedstawiono badanie, w którym oceniano czynniki wpływające na efektywność leczenia depresji. Badanie przeprowadzono w Korei Południowej, na grupie 178 pacjentów z zespołami depresyjnymi, których leczono i obserwowano w warunkach ambulatoryjnych przez okres 6 miesięcy.

Uczestników poproszono  o wypełnienie szeregu kwestionariuszy, w których oceniono natężenie objawów depresyjnych oraz ich kliniczną poprawę, a także poziom lęku oraz odporność na stres jako cechy konstytutywne osobowości, częściowo zależne od podłoża genetycznego, częściowo kształtowane we wczesnych okresach rozwojowych.

Gorsze efekty leczenia depresji osiągano u osób z niską odpornością na stres, a także wrodzonym wysokim stopniem odczuwania lęku.  Skojarzenie tych dwóch cech w najwyższym stopniu ekspresji, wiązało się z najgorszymi efektami leczenia depresji. Efekty leczenia były podobnie złe, jeżeli wysoki stopień odczuwania lęku występował nawet w skojarzeniu z wysoką odpornością na stres.

Najlepsze efekty leczenia w analizie wieloczynnikowej obserwowano w tej grupie, w której lęk jako cecha konstytutywna o najniższym stopniu natężenia kojarzył się z wysoką odpornością na stres. Do innych czynników, które korzystnie wpływały na efekty terapii należały: wiek (dodatnia korelacja), a także dłuższe i bardziej konsekwentne leczenie.

Zaobserwowano, że lęk jako cecha konstytutywna wykazuje istotną korelację ze zmianami neurobiologicznymi w mózgu,  które warunkują  gorszą reakcję na leczenie. Do zmian tych należą: zwiększona reaktywność ciała migdałowatego z obniżoną reaktywnością kory przedniego zakrętu obręczy, a także nadmierna aktywność osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.  Lęk koreluje również ze skróconą postacią allelu 5-HTTLPR.Odporność na stres z kolei wiąże się z funkcjonowaniem neurobiologicznych mechanizmów nagrody i kary.

Zdaniem autorów,    konstytutywne różnice w poziomie lęku i odporności na stres mogą odpowiadać za obserwowane różnice w odpowiedzi na leczenie u chorych na depresję.

Opracowane na podstawie: Journal of Affective Disorders / Marzec 2012
Marek Kowrach