Wskaźniki śmiertelności wewnątrzszpitalnej w zależności od rodzaju świeżego zawału serca

Andrew J. Canto, i wsp – Differences in symptom presentation and hospital mortality according to type of acute myocardial infarction LINK: Am Heart J 2012;163:572

Ból/dyskomfort w klatce piersiowej jest charakterystycznym objawem świeżego zawału serca. Szybkie rozpoznanie objawów ostrego zespołu wieńcowego (OZW) oraz zastosowanie w porę odpowiedniego leczenia zasadniczo poprawia wskaźniki chorobowości i śmiertelności związanej z zawałem serca. Jednakże, według przeglądu literatury dotyczącej objawów OZW, u około 1/4 pacjentów z zawałem wg raportów pochodzących z pojedynczych ośrodków lub małych prób i u około 1/3 pacjentów w dużych badaniach kohortowych, nie występuje ból/dyskomfort w klatce piersiowej.

Według amerykańskiego Narodowego Rejestru Zawałów Serca chorzy bez bólu/dyskomfortu w klatce piersiowej później trafiali do szpitala, otrzymywali mniej agresywne leczenie farmakologiczne i rzadziej byli poddawani zabiegom interwencyjnym. Charakteryzowali się także dwukrotnie większą śmiertelnością, w porównaniu z chorymi z zawałem serca z towarzyszącym bólem w klatce piersiowej.

Canto i wsp. badali związek pomiędzy występowaniem objawów a typem zawału serca, opieką szpitalną i śmiertelnością chorych z zawałem serca. Analizę przeprowadzono w grupie 1 143 513 pacjentów włączonych do Narodowego Rejestru Zawałów Serca (National Registry of Myocardial Infarction) w latach 1994-2006.

Ogółem u 43,6% pacjentów z zawałem serca bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI) i u 27,1% pacjentów z zawałem serca z uniesieniem odcinka ST (STEMI) nie występował ból ani dyskomorft w klace piersiowej. Chorymi bez objawów (w obu typach zawałów) były częściej kobiety, osoby starsze, z cukrzycą lub niewydolnością serca w wywiadzie. Pacjenci ci później docierali do szpitala, rzadziej otrzymywali leczenie zgodne z dowodami naukowymi i rzadziej byli poddawani procedurom inwazyjnym. Analiza wieloczynnikowa wykazała, że zawał typu NSTEMI (vs STEMI) był najsilniejszym predyktorem nietypowych objawów zawału (skorygowany iloraz szans [95% CI], 1,93 [1,91-1,95]).

Spośród czterech kategorii wyróżnionych na podstawie objawów i rodzaju zawału, największa śmiertelność wewnątrzszpitalna występowała u chorych ze STEMI i bez objawów (27,8%), następnie u chorych z NSTEMI bez objawów (15,3%), niższa była natomiast u chorych ze STEMI i objawami bólowymi (9,6%), a najniższa u pacjentów z bólem w klatce piersiowej i zawałem typu NSTEMI (5,4%). Skorygowany iloraz szans zgonu wyniósł 1,38 (1,35-1,41) dla braku objawów bólowych (vs ból/dyskomfort w klatce piersiowej) u pacjentów ze STEMI oraz 1,31 (1,28-1,34) w grupie chorych z NSTEMI.

Podsumowując, u pacjentów z NSTEMI dwa razy częściej nie występuje ból/dyskomfort w klatce piersiowej w porównaniu z chorymi z zawałem serca z uniesieniem odcinka ST. U pacjentów bez typowych objawów zawał serca jest później rozpoznawany i leczony. Brak objawów bólowych wiąże się także z większą śmiertelnością wewnątrzszpitalną niezależnie od rodzaju zawału serca (z uniesieniem i bez uniesienia odcinka ST).

Opracowane na podstawie: American Heart Journal / Kwiecień 2012
Ewa Kowalik