Niedosłuch u osób starszych – problem niedoceniany

Frank R. Lin – Hearing Loss in Older Adults. Who’s Listening? LINK: JAMA 2012;307:1147

Na łamach Journal of the American Medical Association (JAMA) ukazała się praca Franka R. Lina dotycząca niedosłuchu u osób starszych. Objawy utraty słuchu związanej z wiekiem (age-related hearing loss, ARHL) są często subtelne, stąd często stan ten  uważany jest za objaw nieodłącznie związany ze starzeniem.

Wykazano, że w USA tylko 15% osób starszych z niedosłuchem używa aparatów słuchowych. W badaniach potwierdzono, że zespół ARHL może być związany z osłabieniem funkcji poznawczych i otępieniem – chorzy z łagodną, pośrednią i ciężką postacią niedosłuchu mieli w porównaniu z osobami prawidłowo słyszącymi odpowiednio 2-, 3- i 5- krotnie większe ryzyko rozwoju demencji.

Mechanizmy leżące u podstawy tego związku są niejasne, być może osłabienie słuchu ma wpływ na procesy zachodzące w korze mózgowej, a izolacja społeczna i zaburzenia w komunikacji będące efektem ARHL mogą wpływać na zdrowie i ogólne funkcjonowanie osób starszych.

Niestety, wśród pracowników ochrony zdrowia istnieje mylne przekonanie, że aparat słuchowy jest jedyną niezbędną metodą leczenia ARHL. W rzeczywistości zaburzenie to wymaga skojarzonego poradnictwa, treningu rehabilitacyjnego i właściwego dostosowania środowiska życia.

ARHL zaczyna się i rozwija podstępnie i często wiąże się raczej z trudnością w rozumieniu słów niż z niezdolnością słyszenia. ARHL zwykle rozpoznawany jest na podstawie badania audiologicznego. Następnie dobierany jest  aparat słuchowy. Konieczne są jednak strategie pozwalające na ocenę, czy osoby starsze potrafią używać takich pomocy w życiu codziennym. Czasem nawet najlepszy aparat słuchowy może nie spełniać swojej funkcji i wzmacniać na przykład tylko dźwięki najgłośniejsze i najbliższe, co może powodować trudności w jego użytkowaniu w dużej grupie ludzi mówiących jednocześnie lub w słyszeniu dźwięków z głośnika na lotnisku. Aktualnie dostępne są niedrogie i dostępne systemy eliminujące te problemy.

Efekty leczenia ARHL  są słabo poznane. Zaledwie jedno randomizowane badanie oceniało wpływ aparatów słuchowych na jakość życia, wykazując pozytywny wpływ na funkcje poznawcze po czterech miesiącach stosowania. Społeczeństwa z dużymi populacjami osób starszych powinny zjednoczyć wysiłki i zachęcić lekarzy różnych specjalności, audiologów, gerontologów, badaczy zdrowia publicznego i stowarzyszeń pacjentów, aby wspólnie zaczęli rozwiązywać problemy związane z niedosłuchem u osób starszych.

Opracowane na podstawie: JAMA / 21 marca 2012
Magdalena Piątkowska