O opornym nadciśnieniu tętniczym

E. Pimenta i D.A. Calhoun – Resistant hypertension. Incidence, prevalence and prognosis LINK: Circulation 2012;125:1594

Komentarz redakcyjny na łamach Circulation poświęcono opornemu na leczenie nadciśnieniu tętniczemu. American Heart Association za nadciśnienie tętnicze oporne uważa sytuację braku kontroli wartości ciśnienia trzema lub większą liczbą leków w pełnych dawkach lub kontrolę osiągniętą 4 lekami.

Dane epidemiologiczne dotyczące tego problemu nie są jeszcze w pełni dostępne, zwłaszcza odnośnie zapadalności. Analiza przeprowadzona przez Daugherty i wsp. na grupie 200 tysięcy osób z nowo rozpoznanym nadciśnieniem tętniczym wskazuje, że w pierwszym roku obserwacji 1 osoba spośród 50 może być traktowana jako osoba z nadciśnieniem tętniczym opornym na leczenie (zapadalność w zakresie 1,9%).

Dane z badania NHANES wskazują, że wśród osób z nadciśnieniem w USA częstość nadciśnienia tętniczego opornego na leczenie  populacji chorych leczonych wynosi  11,8%.  W badaniu Hiszpańskim częstość tę określono na 14,8%.

Dane z badań klinicznych mogą wskazywać na jeszcze większy problem. W przypadku badania ASCOT podanie 3 lub więcej leków w celu kontroli ciśnienia tętniczego wymagało 35% badanych ze świeżo rozpoznanym i około 50% z uprzednio rozpoznanym nadciśnieniem tętniczym.

Wspomniana analiza Daugherty’ego wskazuje na zwiększone ryzyko powikłań naczyniowych zależnych od występowania nadciśnienia opornego na leczenie.  Ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych w tej grupie wzrastało dwukrotnie. Istotnie wzrastała przy tym częstość przewlekłej choroby nerek.

Jednym z czynników patofizjologicznych wiążących nadciśnienie oporne na leczenie z większą chorobowością sercowo-naczyniową jest nadmiar aldosteronu. Rolę hiperaldosteronizmu w nadciśnieniu opornym na leczenie potwierdzono w szeregu badań epidemiologicznych. Nadmiar aldosteronu może w tej sytuacji odpowiadać za większą częstość występowania chorób układu sercowo-naczyniowego, szybszą progresję uszkodzenia nerek, zwłóknienie mięśnia serca. Pozostaje otwartym pytanie kliniczne, czy stosowanie antagonistów aldosteronu w leczeniu nadciśnienia opornego na leczenie przyniesie dodatkowe korzyści, wykraczające poza efekt hipotensyjny?

Opracowane na podstawie: Circulation / 3 kwietnia 2012
Marek Kowrach