Wyniki badania SHIFT a rola naparstnicy w niewydolności serca

Davide Castagno i wsp – Should we SHIFT our thinking about digoxin? Observations on ivabradine and heart rate reduction in heart failure LINK: Eur Heart J online

Na łamach European Heart Journal ukazał sie krótki tekst poświęcony roli preparatów naparstnicy w leczeniu niewydolności serca . Jego autorzy dokonali retrospektywnej  analizy wyników badań Digitalis Investigation Group (DIG) i Systolic Heart failure treatment with the If inhibitor ivabradine Trial (SHIFT), zwracając uwagę na ich uderzające podobieństwo. Przypominają przy tym, że naparstnica jest, poza beta-blokerami i iwabradyną, trzecim z leków zwalniających częstość rytmu u chorych z niewydolnością serca.

Ponowna analiza DIG  pokazała, że naparstnica doprowadziła do wysoce istotnego 15%  (9–21%) względnego spadku ryzyka występowania liczonych łącznie zgonów i ponownych hospitalizacji z powodu niewydolności serca. Dla porównania  w badaniu SHIFT relatywna redukcja ryzyka wyniosła 18% (10–25%) (P<0.001 w obu badaniach).

Zarówno w SHIFT jak i w DIG  ograniczenie występowania podstawowego punktu końcowego było związane przede wszystkim z ograniczeniem liczby hospitalizacji, liczba przyjęć do szpitala z powodu niewydolności serca spadła o 26% (17–34%) u chorych leczonych iwabradyną i o 28% (21–34%) u leczonych naparstnicą (w obu badaniach P<0.001).

Dalsza analiza wykazała  zbliżony wpływ naparstnicy na inne punkty końcowe analizowane przez badaczy SHIFT. Oba leki zmniejszyły liczbę hospitalizacji z wszystkich przyczyn. Kryterium włączenia do SHIFT stanowiła częstość rytmu serca ≥70 uderzeń/min – w konsekwencji średnia wyjściowa częstość rytmu wyniosła 80 uderzeń/min. W DIG średnia wyjściowa częstość rytmu wynosiła 78 uderzeń/min. W SHIFT u chorych leczonych iwabradyną odnotowano wzrost frakcji wyrzutowej o 2.7% (P<0.001, skorygowany względem zmian w grupie placebo). Z kolei w dwóch cytowanych przez autorów artykułu pracach podawanie naparstnicy powodowało wzrost frakcji wyrzucania o 3.7% i 3.5% w obserwacji 3- i 6-miesięcznej (P<0.001, skorygowany względem zmian w grupie placebo).

Podsumowując swoje rozważania autorzy stwierdzają, iż obecnie naparstnicę traktuje się wyłącznie „jako ostatnią deskę ratunku” u chorych w rytmie zatokowym, u których pomimo stosowanego leczenia nadal utrzymują się objawy niewydolności serca. Niedawna obserwacja potwierdzająca, że zwolnienie częstości rytmu serca za pomocą iwabradyny poprawia rokowanie powinna przyczynić się do weryfikacji  miejsca digoksyny w kardiologii.

Autorzy czynią jednak zastrzeżenie, że działanie zwalniające akcję serca digoksyny nie jest tak silne jak  iwabradyny, ponadto ograniczeniem stosowania digoksyny jest jej  toksyczność (niski indeks przedziału terapeutycznego) oraz ryzyko  interakcji lekowych (w tym z beta blokerami). Należy także poamietać, że badanie SHIFT z iwabradyną przeprowadzono u chorych leczonych już w sposób optymalny (większość przyjmowała ACE inhibitor, beta bloker i antagonistę receptora minerałokortykoidowego) co nie miało miejsca w badaniu DIG.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 8 marca 2012
Magdalena Lipczyńska

Dodaj komentarz