Wiedza o występowaniu blaszek miażdżycowych w tętnicach szyjnych nie wpływa na zachowania pacjentów

Nicolas Rodondi i wsp – Impact of Carotid Plaque Screening on Smoking Cessation and Other Cardiovascular Risk Factors LINK: Arch Intern Med online

Wyniki badań obserwacyjnych sugerują, że wykonywanie przesiewowych badań obrazowych, pokazujących zmiany miażdżycowe w tętnicach obwodowych i przekazywanie ich wyników pacjentom może zwiększyć  motywację do zmian w stylu życia czy też przestrzegania zaleceń lekarskich.

Dwa dostępne badania randomizowane przyniosły jednak  sprzeczne wyniki i rzeczywisty wpływ wykonywania przesiewowych badań ultrasonograficznych tętnic szyjnych na praktykę kliniczną pozostaje nieustalony. Nie wiadomo z pewnością, czy uzyskane z ich pomocą informacje rzeczywiście wpływają na zmianę zachowania pacjentów, nie zdefiniowano również podgrup pacjentów, w których należy je wykonywać.

Badacze  szwajcarscy założyli zatem, że wiedza o obecności blaszek miażdżycowych zwiększy motywację osób palących papierosy do zachowań prozdrowotnych. W przeprowadzonym przez nich badaniu wzięło udział 536 osób palących papierosy (średnio 20 dziennie) podzielonych w sposób losowy na grupy poddane następnie (grupa badania) lub nie poddane (grupa kontrolna) badaniom ultrasonograficznym tętnic szyjnych. Chorym, u których stwierdzono co najmniej 1 blaszkę miażdżycową (57.9% z grupy badanej) pokazano obrazki ilustrujące znalezione zmiany miażdżycowe i wyjaśniono ich znaczenie. Po 12 miesiącach nie stwierdzono jednak, aby świadomość “posiadania” zmian miażdżycowych wpłynęła na częstość rzucania palenia (24.9% w grupie badanej vs 22.1% w grupie kontrolnej; P=0.45). W samej grupie badanej nie zaobserwowano również, aby obecność lub brak blaszek miażdżycowych wpływały na decyzję o rzuceniu palenia.

Podobne obserwacje poczyniono także w odniesieniu do kontroli czynników ryzyka sercowo-naczyniowego takich jak wysokość ciśnienia tętniczego krwi, poziom cholesterolu LDL czy hemoglobiny A1c u osób z cukrzycą.  Zmianie nie uległa również punktacja Framingham (+0.6 w grupie badanej  vs +0.3 w grupie kontrolnej, P=0.56). A zatem  pokazywanie chorym ich własnych blaszek miażdżycowych  nie koryguje ich zachowań i nie sprawia, że będą istotnie częściej przestrzegać zaleceń lekarskich.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 23 stycznia 2012
Magdalena Lipczyńska