Napoje wysokoenergetyczne: toksyczność i ryzyko zdrowotne

Naren Gunja i wsp – Energy drinks: health risks and toxicity LINK: MJA 2012;196:46

Na łamach Medical Journal of Australia ukazała się praca Gunji i wsp. dotycząca oceny zagrożeń związanych ze spożywaniem napojów wysokoenergetycznych zawierających kofeinę, guaranę, taurynę lub wyciąg z żeń-szenia.

Jak zauważają autorzy pracy, w ciągu ostatniej dekady spożycie  napojów wysokoenergetycznych znacznie wzrosło. Wzrasta również liczba przypadków intoksykacji związanych z przedawkowaniem kofeiny, zgłaszanych przez szpitale i ośrodki zajmujące się zatruciami. Napoje takie często kupowane są przez nie zdających sobie sprawy z ich potencjalnych działań niepożądanych młodych ludzi i łączone z alkoholem lub narkotykami, takimi jak amfetamina.

Do retrospektywego badania obserwacyjnego włączono dane uzyskane na podstawie porad telefonicznych dotyczących używania napojów energetycznych, udzielanych przez lekarzy od stycznia 2004 do grudnia 2010 roku. Punktami końcowymi analizy było określenie rodzaju spożywania (rekreacyjne określone zostało jako celowe z zamiarem osiągnięcia euforii czy innego efektu psychotropowego), stosowanie innych używek, zgłaszane objawy niepożądane i hospitalizacje.

Dzwoniący zgłosili 297 przypadków powikłań spożycia napojów energetycznych, w tym 217 spożycia rekreacyjnego, średni wiek  wynosił 17 lat. W kolejnych latach obserwowano wzrost (12 w 2004 roku, 65 w 2010 roku). Sto osób spożywających napoje rekreacyjnie stosowało też inne używki, przeważnie alkohol (50) i inne produkty zawierające kofeinę (44). Jednorazowo spożywano średnio 5 jednostek napoju (zakres: 1-80). Najczęściej zgłaszanymi objawami niepożądanymi były kołatania serca, niepokój, drżenia i dolegliwości żołądkowo-jelitowe. U 21 osób odnotowano poważne kardiologiczne lub neurologiczne objawy zatrucia, w tym omamy, drgawki, zaburzenia rytmu serca i niedokrwienie mięśnia sercowego. Co najmniej 128 osób wymagało hospitalizacji.

W podsumowaniu autorzy stwierdzają, że toksyczność związana ze spożyciem napojów energetycznych wzrasta, zwłaszcza wśród młodzieży, co powinno wiązać się ze zmianami przepisów sprzedaży tych używek. Kluczowe jest uświadomienie społeczeństwu ryzyka związanego ze spożywaniem napojów energetycznych.

Opracowane na podstawie: Medical Journal of Australia / 16 stycznia 2012
Magdalena Piątkowska