Hospitalizacje i śmiertelność w zawale serca – dane z 25 lat obserwacji populacji duńskiej

Morten Schmidt i wsp – 25 year trends in first time hospitalisation for acute myocardial infarction, subsequent short and long term mortality, and the prognostic impact of sex and comorbidity: a Danish nationwide cohort study LINK: BMJ online (dostępny pełen tekst)

Pomimo poprawy w zakresie profilaktyki i leczenia, zawał serca jest powszechnie występującym schorzeniem zagrażającym życiu, stanowiącym ogromne obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej w krajach zachodnich.

Częstość występowania i śmiertelność spowodowana zawałem serca nie są monitorowane w sposób ciągły, choć ocena skuteczności prewencji pierwotnej i wtórnej jest bardzo istotna. Celem przeprowadzonego w Danii badania populacyjnego było przedstawienie 25-letniego trendu dla pierwszej hospitalizacji z powodu świeżego zawału mięśnia serca oraz następowej śmiertelności w krótkim i długim okresie, a także ocena wpływu płci i chorób współistniejących na rokowanie.

Badaniem objęto wszystkich mieszkańców Danii, tj. 5,4 miliona ludności. Duński system opieki zdrowotnej zapewnia finansowany z podatków dostęp do lekarzy podstawowej opieki i opieki szpitalnej oraz częściowo refunduje przepisywane leki. Każdy obywatel (po urodzeniu lub w trakcie procedury imigracyjnej) otrzymuje unikalny osobisty numer w rejestrze opieki zdrowotnej, co umożliwia identyfikację wszystkich rozpoznań oraz procedur medycznych na indywidualnym poziomie. W badaniu wykorzystano dane z narodowego rejestru pacjentów w Danii w celu identyfikacji wszystkich pierwszorazowych hospitalizacji z powodu zawału serca w czasie od stycznia 1984 roku do grudnia 2008 roku. Dane rejestru dostarczają informacji na temat daty przyjęcia i wypisu, a także rozpoznania podstawowego i chorób współistniejących, ze wszystkich szpitali niepsychiatrycznych w Danii od 1977 roku. W badanym okresie zarejestrowano 234 331 pacjentów z pierwszym w życiu zawałem serca.

Standaryzowana częstość występowania zawału serca na 100 000 ludności w ciągu 25 lat spadła o 37% wśród kobiet (z 209 do 131) oraz o 48% u mężczyzn (z 410 do 213). Śmiertelność 30-dniowa, pomiędzy 31 a 365 dniem oraz śmiertelność roczna zmniejszyły się z odpowiednio z 31,4%, 15,6% oraz 42.1% w latach 1984–1988 do 14,8%, 11,1%, oraz 24,2% w latach 2004–2008. Po skorygowaniu wyników o wiek pacjentów w momencie wystąpienia świeżego zawału serca, stwierdzono, że mężczyzn i kobiety charakteryzowało takie samo roczne ryzyko zgonu.

Zmniejszenie śmiertelności było niezależne od kategorii chorób współistniejących (ustalonych na podstawie indeksu chorób współistniejących i wydzielonych czterech kategorii w zależności od ryzyka zgonu: małe, umiarkowane, ciężkie i bardzo ciężkie). W porównaniu z osobami bez chorób współistniejących u pacjentów należących do kategorii bardzo ciężkich chorób współistniejących względne ryzyko zgonu (skorygowane o wiek i płeć) w latach 2004-2008 wynosiło 1.96 (95% CI 1.83 to 2.11) w ciągu 30 dni obserwacji oraz 3.89 (3.58 to 4.24) pomiędzy 31 a 365 dniem po zawale serca.

Podsumowując, częstość występowania pierwszej hospitalizacji z powodu zawału serca oraz śmiertelność z powodu zawału serca  spadły niemal o połowę w latach 1984-2008. Zmniejszenie śmiertelności dotyczyło wszystkich pacjentów, niezależnie od płci i chorób współistniejących. Obciążenie innymi schorzeniami jest istotnym czynnikiem prognostycznym śmiertelności w krótkim i długim okresie obserwacji.

Opracowane na podstawie: BMJ / 25 stycznia 2012
Ewa Kowalik