Modyfikacje stylu życia a ciśnienie tętnicze – podsumowanie wiedzy

Tiberio M. Frisoli i wsp – Beyond salt: lifestyle modifications and blood pressure LINK: Eur H J 2011;32:3081

W European Heart Journal warto zwrócić uwagę na artykuł przeglądowy Tiberio M. Frisoliego i wsp., podsumowujący wpływ poszczególnych modyfikacji stylu życia na wartości ciśnienia tętniczego.

Szczególnie wiele miejsca poświęca się w nim korelacji pomiędzy ciśnieniem tętniczym a indeksem masy ciała, charakteryzującej się przebiegiem niemal liniowym. Ocenia się, że obniżenie masy ciała o 1 kg przekłada się na redukcję ciśnienia skurczowego/rozkurczowego odpowiednio o 2/1 mm Hg. Co warte podkreślenia, obniżenie masy ciała poprzez modyfikację stylu życia wywiera znacznie korzystniejszy wpływ na wartości ciśnienia od porównywalnego obniżenia uzyskiwanego metodami farmakologicznymi.

Wpływ aktywności fizycznej na ciśnienie jest niezależny od efektu wywieranego przez tą pierwszą na masę ciała. Przebieg tej korelacji jest początkowo zbliżony do liniowego, po czym osiąga plateau, na którym zwiększanie intensywności ćwiczeń nie przekłada się na dodatkowe korzyści. Niezależny, dobroczynny wpływ na wartości ciśnienia ma dieta bogata w owoce i warzywa, a uboga w tłuszcze zwierzęce. Spośród mikroelementów, największy udział w obniżaniu ciśnienia i ryzyka udaru ma potas. Skuteczność metod biofeedbacku, w szczególności terapii poznawczej i technik relaksacyjnych, jest umiarkowana.

Występuje  silna, liniowa  zależność pomiędzy ciśnieniem a spożyciem alkoholu. Na uwagę zasługuje jednak paradoksalnie odmienny wpływ umiarkowanych ilości alkoholu na wartości ciśnienia i ryzyko sercowo-naczyniowe. Największe korzyści w odniesieniu do ryzyka choroby niedokrwiennej serca, udaru niedokrwiennego i nagłej śmierci sercowej uzyskuje się wypijając nie więcej niż 1 drink dziennie w przypadku kobiet i nie więcej niż 2 w przypadku mężczyzn. Spożywanie większych ilości  neutralizuje ten  korzystny efekt i wiąże się z wyższym ryzykiem nadciśnienia, udaru krwotocznego i kardiomiopatii.

Największą skutecznością hipotensyjną cechują się interwencje złożone, a więc kojarzenie obniżania masy ciała z aktywnością fizyczną, właściwą dietą i działaniami z pogranicza psychologii.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 24 grudnia 2011
Krzysztof Kurek