Proces pogarszania się funkcji poznawczych rozpoczyna się już w piątej dekadzie życia

Archana Singh-Manoux i wsp – Timing of onset of cognitive decline: results from Whitehall II prospective cohort study LINK: BMJ 2012; 344:d7622 (dostępny pełen tekst)

Wzrost średniej długości życia w krajach Zachodu wpływa na zmianę struktury populacji, zwiększając odsetek osób starszych, a więc o obniżonej sprawności poznawczej. Ten  ostatni czynnik jest jedną z największych przypadłości wieku podeszłego. O ile istnienie odwrotnej zależności pomiędzy wiekiem a funkcjami poznawczymi nie budzi już kontrowersji, to pytanie o okres życia, w którym rozpoczyna się proces stopniowej utraty zdolności poznawczych wciąż pozostaje bez jednoznacznej odpowiedzi.

Autorzy z Wielkiej Brytanii przeprowadzili prospektywne badanie kohortowe na grupie przeszło 10 000 mieszkańców Londynu (kohorty badania Whitehall II).  W latach 1997-1999 (uczestnicy byli wówczas w wieku 45-70 lat) po raz pierwszy, a nastepnie w ciągu 10 lat jeszcze dwukrotnie, osoby te poddawano testom na funkcje poznawcze. Testy te obejmowały test pamięci, wnioskowania, zasobu słów oraz płynności słownej (w zakresie fonemicznym i semantycznym).

W każdej z analizowanych grup wiekowych w kolejnych badaniach obserwowano obniżanie się punktacji we wszystkich wymienionych powyżej testach, z wyłączeniem testu na zasób słów. Pogorszenie funkcji poznawczych dotyczyło między innymi osób w wieku 45-49 lat, jednak dynamika niekorzystnych zmian zwiększała się wraz z wiekiem. U mężczyzn, punktacja w teście wnioskowania obniżyła się o 3.6% w grupie, która wyjściowo była w wieku 45-49 lat i 9.6% w grupie 65-70-latków (wyjściowo). Analogiczne spadki u kobiet wynosiły odpowiednio 3.6% i 7.4%. Stopień upośledzenia funkcji poznawczych zależał między innymi od metodyki pomiaru, w tym od uwzględniania różnic w poziomie wykształcenia.

Niezależnie od tego, podsumowując wyniki badania można sformułować jednoznaczny i mało krzepiący wniosek, że pierwsze objawy obniżania się sprawności poznawczych widoczne są już u czterdziestokilkulatków.

Opracowane na podstawie: BMJ / 5 stycznia 2012
Krzysztof Kurek