Leczenie nadciśnienia tętniczego a oczekiwana długość życia – wyniki przedłużonej obserwacji badania SHEP

John B. Kostis i wsp – Association Between Chlorthalidone Treatment of Systolic Hypertension and Long-term Survival LINK: JAMA 2011;306:2588

W kontrolowanych badaniach klinicznych i w metaanalizach wykazano skuteczność leczenia farmakologicznego nadciśnienia tętniczego w zmniejszaniu częstości zdarzeń sercowo-naczyniowych zakończonych i niezakończonych zgonem. Jednakże długoterminowe dane na temat wydłużenia oczekiwanej długości życia nie są dostępne.

Dla ustalenia, czy obniżenie wartości ciśnienia tętniczego w ramach badania klinicznego wpływa na wyniki w długim okresie i wydłużenie życia, przeanalizowano dane dotyczące śmiertelności pacjentów biorących udział w badaniu SHEP (Systolic Hypertension in the Elderly Program).

Badanie SHEP było randomizowanym badaniem klinicznym z zastosowaniem grupy kontrolnej przyjmującej placebo, zaprojektowanym dla oceny wpływu leczenia hipotensyjnego na ryzyko udaru u pacjentów z izolowanym skurczowym nadciśnieniem tętniczym i zostało przeprowadzone w latach 1985-1990. W czasie 4,5 roku obserwacji stwierdzono, że stosowanie chlortalidonu zapobiegało jednemu na trzy udary mózgu oraz jednemu na cztery incydenty wieńcowe. Choć wpływ na zdarzenia sercowo-naczyniowe był w badaniu istotny, nie wykazano wówczas istotnego związku pomiędzy stosowaniem chlortalidonu a śmiertelnością ogólną (iloraz szans 0,87; 95% CI 0,73-1,05) i śmiertelnością z przyczyn sercowo-naczyniowych (iloraz szans 0,8; 95% CI 0,6-1,05).

Po zakończeniu badania SHEP wszystkim osobom biorącym w nim udział zalecano kontynuowanie terapii hipotensyjnej. Po prawie 22 latach obserwacji (od rozpoczęcia rekrutacji do badania) w grupie leczonej hipotensyjnie (n=2365) zaobserwowano wydłużenie oczekiwanej długości życia o 105 dni w porównaniu z placebo (n=2371) dla śmiertelności ogólnej (p=0,07) oraz wydłużenie o 158 dni dla śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych (p=0,009). Każdy miesiąc terapii nadciśnienia tętniczego vs stosowanie placebo przekładał się więc na wydłużenie oczekiwanej długości życia o około jeden dzień.

W grupie leczonej chlortalidonem wystąpiło 1416 zgonów (59,9%) w porównaniu z 1435 (60,5%) zgonami w grupie placebo. Częstość zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych była istotnie niższa w grupie leczonej aktywnie (28,3%) w porównaniu z placebo (31%).

Długoterminowa obserwacja chorych biorących udział w badaniu SHEP wykazała zatem, że stosowanie chlortalidonu w leczeniu izolowanego skurczowego nadciśnienia przez 4,5 roku wiązało się z wydłużeniem oczekiwanej długości życia w horyzoncie czasowym prawie 22 lat od rozpoczęcia leczenia.

Opracowane na podstawie: JAMA / 21 grudnia 2011
Ewa Kowalik