Zmiany spoczynkowej częstości rytmu serca w czasie a zgony z powodu choroby niedokrwiennej serca

Javaid Nauman i wsp – Temporal Changes in Resting Heart Rate and Deaths From Ischemic Heart Disease LINK: JAMA. 2011;306:2579

Wyniki badań epidemiologicznych sugerują, że wyższa spoczynkowa częstość rytmu serca (RHR) w populacji ogólnej wiąże się w sposób niezależny od innych czynników ze zwiększoną chorobowością i śmiertelnością sercowo-naczyniową.

RHR jest czynnikiem podlegającym zmianom w odpowiedzi na czynniki środowiskowe, aktywność fizyczną, choroby i ich leczenie. W nielicznych badaniach oceniano zależność pomiędzy zmianami RHR w czasie a śmiertelnością całkowitą. Brak jest badań oceniających w obserwacji długoterminowej wpływ zmian RHR na ryzyko choroby wieńcowej.

Warto zatem zapoznać się z wynikami analiz Nord-Trøndelag County Health Study – dużej norweskiej populacyjnej prospektywnej próby z udziałem zdrowych 13 499  mężczyzn i 15 826 kobiet. RHR mierzono w niej dwukrotnie, w odstępach około 10-letnich. W czasie 12-letniej obserwacji zmarło 3038 osób, w tym 388 z powodu choroby niedokrwiennej serca.

Ryzyko zgonu wieńcowego okazało się bez mała dwukrotnie wyższe 1.9 (95% CI, 1.0-3.6) u osób, u których RHR wynosiła <70 uderzeń/min w trakcie pierwszego pomiaru ale >85 uderzeń/min w trakcie drugiego pomiaru (17.2 zgonów/10 000 osobo-lat), w porównaniu z uczestnikami próby z RHR <70 uderzeń/min w czasie obu pomiarów (8.2 zgonów/10 000 osobo-lat). Ryzyko okazało się wyższe także u osób z RHR 70-85 uderzeń/min w trakcie pierwszego z pomiarów i >85 uderzeń/min w trakcie drugiego z pomiarów (17.4 zgonów/10 000 osobo-lat, iloraz hazardu 1.8; 95% CI, 1.2-2.8). Podobne, choć nieco słabsze zależności odnotowano także dla wskaźników śmiertelności całkowitej.

Zdaniem autorów badanie jest kolejnym potwierdzeniem znaczenia podwyższonej spoczynkowej częstości rytmu serca jako czynnika ryzyka śmiertelności sercowo-naczyniowej. Łatwy do pomiaru parametr i jego zmiany w czasie mogą pomóc w identyfikacji osób, u których wskazane są działania o charakterze prewencji pierwotnej. 

Opracowane na podstawie: JAMA / 21 grudnia 2011
Magdalena Lipczyńska