Prewencja raka szyjki macicy – program badań przesiewowych w Meksyku

Nubia Muu0144oz i wsp – Prevention of cervical cancer in women’s hands: Mexico leads the way LINK: Lancet 2011;378:1829

Na łamach Tle Lancet ukazał się raport Lazcano-Ponce i wsp. z pierwszego randomizowanego badania porównującego skuteczność oznaczeń HPV DNA w próbkach samodzielnie pobieranych przez kobiety, ze skutecznością cytologii pobieranej przez lekarza, w wykrywaniu neoplazji śródnabłonkowej (cervical intraepithelial neoplasia, CIN) w stopniu 2 i wyższych.

W badaniu brało udział 20 256 Meksykanek w wieku 25-65 lat, z grup o niskim poziomie społeczno-ekonomicznym. Z tej populacji 9202 kobiet znalazło się w podgrupie samodzielnie pobierającej materiał do oznaczeń poziomów HPV a 11054 kobiet poddano standardowym badaniom cytologicznym. W razie dodatniego testu HPV lub zmian w cytologii kobiety kierowano na badania kolposkopowe.

W drugiej z grup odsetek wykrywanych patologii był niski i wynosił 0,38%. Zdaniem Muńoz i wsp. komentujących w The Lancet wyniki pracy, odzwierciedla to niską jakość standardowo wykonywanych badań cytologicznych. Z kolei częstość występowania dodatnich testów w kierunku HPV sięgała 10%.

Co bardzo istotne, oznaczenie  HPV DNA pozwoliło na wykrycie 3.4-krotnie  większej liczby przypadków CIN (w stopniu co najmniej drugim) oraz 4,2-krotnie  większej liczby  przypadków inwazyjnego raka szyjki macicy, niż cytologia.Metoda samodzielnego pobierania próbek była niemal powszechnie akceptowana (98% vs 86% w odniesieniu do cytologii).

W  praktyce kierowanie wszystkich kobiet z dodatnim testem HPV na kolkoskopię, jak w omawianym badaniu, jest nierealistyczne. We wcześniejszej pracy  amerykańskiej wykazano, że chore z dodatnim wynikiem samodzielnie wykonanego testu HPV powinny mieć następnie wykonaną cytologię, co okazało się być skuteczne i opłacalne.

Celem programu zdrowotnego  w Meksyku, w którym wprowadza się samodzielne oznaczenia HPV DNA, jest poprawa wysokich, pomimo wykonywania przesiewowej cytologii, wskaźników śmiertelności z powodu raka szyjki macicy. Jest to problem powszechny w wielu krajach rozwijających się. Meksyk jest pierwszym krajem, który wprowadza w narodowym programie zdrowotnym pierwotne testy HPV z następczą cytologią. System ten nie jest pozbawiony wad – jest przecież wiele kobiet zakażonych HPV, które nie mają zmian w cytologii i wymagają wyłącznie nadzoru klinicznego, psychologicznego i socjalnego. Poprzedzenie cytologii badaniem w kierunku HPV  jest jednak uznawane przez większość epidemiologów za w pełni zasadne.

Opracowane na podstawie: Lancet / 26 listopada 2011
Magdalena Piątkowska