Wyniki zastosowania zdjęć rtg klatki piersiowej w badaniach przesiewowych w kierunku raka płuc

Martin M. Oken i wsp – Screening by Chest Radiograph and Lung Cancer Mortality LINK: JAMA online

Rak płuca jest wiodącą przyczyną zgonów nowotworowych na całym świecie. Skuteczność badań przesiewowych w raku płuca przy użyciu klasycznej radiografii nie została jednoznacznie udowodniona. Celem pracy Okena i wsp. prezentowanej na łamach Journal of the American Medical Association była ocena, czy badania przesiewowe w kierunku raka płuca przy pomocy zdjęć rentgenowskich klatki mają wpływ na zmniejszenie śmiertelności.

Analiza stanowiła część badania Prostate, Lung, Colorectal and Ovarian (PLCO) Cancer Screening Trial. Do badania prowadzonego w latach 1993 – 2001 włączono 154 901 osób w wieku od 55 do 74 lat, z czego 77 445 zostało włączonych do corocznego skriningu, a 77456 znajdowało się w grupie kontrolnej. Osoby z grupy poddanej skrinigowi miały co roku, przez cztery lata, wykonywane zdjęcia rentgenowskie klatki piersiowej. W przypadku wykrycia zmian na zdjęciu klatki piersiowej dalsza diagnostyka była uzależniona od pacjentów i ich lekarzy. Osoby w grupie kontrolnej znajdowały się pod standardową opieką lekarską.

Wszystkie rozpoznane przypadki raka, zgonu i przyczyny zgonu były analizowane do końca 2009 roku (mediana czasu 12 lat). Głównym punktem końcowym badania była śmiertelność z powodu raka płuca. Wtórnymi punktami końcowymi były: wystąpienie raka płuca, powikłania związane z procedurą diagnostyczną i ogólna śmiertelność. Skriningiem wyjściowo objęto 86,6% uczestników Prostate, Lung, Colorectal and Ovarian (PLCO) Cancer Screening Trial. W latach 1-3 skrining obejmował 79% do 84% badanych. Wskaźnik zastosowania skriningu w grupie kontrolnej wyniósł 11%.

Kumulacyjne ryzyko wystąpienia raka płuca podczas całego okresu obserwacji wynosiło 20,1/10000 osobolat w grupie poddanej skriningowi i 19,2/10000 osobolat w grupie kontrolnej (RR 1.05, 95% CI, 0.98-1.12). Zaobserwowano łącznie 1213 przypadków zgonu z powodu raka płuca w grupie poddanej interwencji i 1230 w grupie kontrolnej (RR, 0.99; 95% CI, 0.87-1.22). Stopień zaawansowania i histologia raka były podobne w obu grupach.

Badania przesiewowe nie zmniejszyły ryzyka zgonu z powodu raka płuca płuc w grupie poddanej skriningowi, w porównaniu z grupą kontrolną. W innym badaniu (National Lung Screening Trial, NLST) wykazano, że skrining przy użyciu niskodawkowej tomografii komputerowej wiązał się z redukcją zgonów o 20% w porównaniu z badaniami przy użyciu klasycznej radiografii.

Opracowane na podstawie: JAMA / 26 października 2011
Magdalena Piątkowska