Nowe spojrzenie na rokownicze znaczenie poziomu cholesterolu HDL w chorobie niedokrwiennej serca

Stephan Gielen i wsp – A new look at HDL in coronary disease: can we escape natural history? LINK: Heart 2011;97:1899

Na łamach The Heart ukazał się komentarz redakcyjny Gielena i wsp. dotyczący znaczenia poziomu cholesterolu HDL w rokowaniu u chorych z chorobą niedokrwienną serca.

Przyczynkiem do jego powstania stał się opublikowany w tym samym numerze pisma artykuł Seo i wsp. poświęcony wynikom  raportu COACT. Wykazano w nim, że u chorych ze stężeniem LDL poniżej 100 mg/dl, po wszczepieniu stentu uwalniającego lek  poziom HDL jest czynnikiem prognostycznym dla przyszłych zdarzeń sercowo-naczyniowych.

Autorzy pracy podzielili chorych na dwie grupy w zależności od poziomu HDL (punkt odcięcia 40 mg/dl dla mężczyzn i 50 mg/dl dla kobiet) i porównali liczbę zdarzeń sercowo-naczyniowych w obu grupach. Chorzy z niższym poziomem HDL mieli o 40% większe ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych, w tym zgonu i zawału serca (HR 1,404, p=0,004). Oceniając znaczenie pracy należy jednak pamiętać o jej ograniczeniach – chorzy z niskim poziomem HDL mieli o 10,3% częściej cukrzycę i o 5,8% częściej nadciśnienie tętnicze.

Znaczenie prognostyczne wysokiego poziomu HDL było już wcześniej opisywane. Zarówno w zaleceniach ESC, jak i US National Cholesterol Education Program rekomenduje się oznaczanie poziomu HDL w pierwotnej i wtórnej prewencji choroby wieńcowej. Wyższy poziom HDL o 1 mg/dl jest związany z mniejszym o 2% u mężczyzn i o 3% u kobiet ryzykiem choroby wieńcowej.

Do tej pory dowiedziono jednoznacznie, że poziom HDL ma znaczenie prognostyczne u chorych z nieoptymalnie kontrolowanymi poziomami cholesterolu LDL. Omawiana praca jest kolejna przesłanką, że stężenie HDL ma znaczenie także u osób z niskimi wartościami LDL.

Warto przy tej okazji pamiętać, że prosta strategia farmakologicznego zwiększenia poziomu HDL nie stanowi uniwersalnego rozwiązania. Okazało się bowiem, że poza poziomem HDL znaczenie ma także jego właściwość funkcjonalna. W badaniu ILLUMINATE, mimo osiągnięcia wzrostu stężenia HDL przy stosowaniu torcetrapibu, odnotowano zwiększenie ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych. Zaobserwowano, że HDL u chorych z chorobą wieńcową lub cukrzycą w porównaniu z HDL u zdrowych osób nie ma zdolności do stymulacji produkcji tlenku azotu przez endotelium, co skutkuje utratą funkcji antyoksydacyjnych tej lipoproteiny.  Powstaje pytanie, czy w tych chorobach HDL ma nadal właściwości protekcyjne.

Badanie Sao i wsp. potwierdza rolę oznaczania poziomu HDL u chorych po przezskórnych interwencjach wieńcowych jako czynnika rokowniczego. Mamy zatem wiedzę o roli prognostycznej HDL, brakuje natomiast jednoznacznie potwierdzonych dowodów na terapeutyczne implikacje tego faktu, tzn. farmakologicznej strategii zwiększania stężenia HDL powiązanej ze zmniejszeniem ryzyka sercowo-naczyniowego.

Opracowane na podstawie: Heart / Grudzień 2011
Magdalena Piątkowska

Dodaj komentarz