Jak leczyć ostrą manię? Metaanaliza

A. Cipriani i wsp – Comparative efficacy and acceptability of antimanic drugs in acute mania: a multiple-treatments meta-analysis LINK: Lancet 2011;378:1306

Na łamach The Lancet ukazała się metaanaliza, w której porównano doraźną skuteczność, a także tolerancję leczenia ostrego epizodu manii.  Epizody manii występują u  około 1% populacji, najczęściej  w wieku 15-44 lat. Wybór odpowiedniej strategii postępowania zapewnia optymalne leczenie, ograniczenie działań niepożądanych i trwałość terapii. Pierwszy etap terapii polega na opanowaniu ostrych epizodów, a drugi to ograniczenie liczby nawrotów.

W próbach klinicznych przeprowadzonych w latach 1985-2010 zebrano dane 16 073 pacjentów leczonych z powodu ostrego epizodu manii. Pozwoliło to porównać takie leki jak: haloperidol, risperidon, olanzapina, lit, kwetiapina, aripiprazol, karbamazepina, asenapina, kwas walproinowy, ziprasidon, gabapentyna, lamotrigina, topiramat.

Haloperidol, risperidon i olanzapina okazały się przewyższać skutecznością inne leki. Risperidon, olanzapina, kwetiapina były z kolei lekami najlepiej tolerowanymi a lamotrigina, topiramat i gabapentyna nie osiągnęły skuteczności większej od placebo.  Analiza wykazała również, że leki przeciwpsychotyczne w leczeniu ostrej manii są skuteczniejsze od leków stabilizujących nastrój.

Posługując się określonymi grupami leków należy zdawać sobie sprawę z działań niepożądanych. Haloperidol kojarzy się z częstszym występowaniem działań pozapiramidowych. Nowe leki przeciwpsychotyczne cechują się mniejszym profilem szybko występujących działań niepożądanych, natomiast ich długotrwałe stosowanie wiąże się z możliwością przyrostu masy ciała i występowaniem powikłań metabolicznych.

Przedstawione wyniki obejmują wstępny 3 tygodniowy okres leczenia epizodów maniakalnych. Inne  dane wskazują natomiast, że preparatami pierwszego rzutu w leczeniu przewlekłym, zapobiegającym nawrotowości choroby są lit, lamotrigina i kwas walproinowy. Zdaniem autorów wyniki meta-analizy powinny  znaleźć swoje odzwierciedlenie w tworzonych standardach postępowania w ostrej manii.

Opracowane na podstawie: Lancet / 8 października 2011
Marek Kowrach