Apendektomia i tonsilektomia w dzieciństwie a ryzyko zawału serca

Imre Janszky i wsp – Childhood appendectomy, tonsillectomy, and risk for premature acute myocardial infarctionu2014a nationwide population-based cohort study LINK: Eur Heart J 2011;32:2290

Zabiegi operacyjne usunięcia wyrostka robaczkowego lub migdałków to jedne z najczęściej wykonywanych operacji, zwłaszcza u dzieci i młodych dorosłych. Odległe następstwa zdrowotne tych procedur obejmują umiarkowane zmiany funkcji układu odpornościowego, podwyższone ryzyko wystąpienia chłoniaka Hodgkina oraz zmianę stopnia zagrożenia niektórymi chorobami autoimmunologicznymi.

Posiadamy mocne dowody biologiczne i epidemiologiczne na zależność pomiędzy  procesami zapalnymi a chorobą wieńcową. Można zatem spodziewać się, że chirurgiczne usunięcie tkanki chłonnej błon śluzowych z jego następstwami dla układu odpornościowego może w odległej obserwacji wpływać także na występowanie choroby wieńcowej, jednak do chwili obecnej badan potwierdzających taki związek nie prowadzono.

Warto zatem zapoznać się z rezultatami analiz badaczy szwedzkich, którzy skorzystali z unikalnych danych zawartych w narodowych rejestrach i ocenili związek pomiędzy apendektomią i tonsilektomią a występowaniem ostrych zawałów serca. Badacze przeprowadzili w tym celu prospektywne badanie kohortowe na grupie wszystkich mieszkańców Szwecji urodzonych w latach 1955 – 1970.

W narodowych rejestrach zidentyfikowano wszystkie zabiegi apendektomii i tonsilektomii i dla każdego z chorych poddanych tym zabiegom, dobrano w próbie losowej 5 osób z grupy kontrolnej bez tych operacji w wywiadzie ale dopasowanych pod względem wieku, płci i miejsca zamieszkania. Okres obserwacji w  trakcie którego rejestrowano przypadki zakończonych i nie zakończonych zgonem zawałów serca wyniósł średnio 23.5 roku.

Podstawowe analizy ograniczono do osób poddawanych zabiegowi usunięcia wyrostka robaczkowego lub migdałków przed 20 rokiem życia (54 449 apendektomii i 27 284 tonsilektomii). Wykazano, że zabiegi te wiązały się ze zwiększonym o jedną trzecią ryzykiem wystąpienia ostrego zawału serca (417 i 216 incydentów) u chorych poddanych apendektomii i tonsilektomii) – skorygowane ilorazy hazardu wyniosły 1.33 [95% CI 1.05–1.70] dla apendektomii i 1.44 (95% CI, 1.04–2.01) dla tonsilektomi. Co ważne zależność miała charakter stopniowany i okazała się najsilniejsza u osób poddanych obu procedurom. Zabiegi wykonywane po 20 roku życia nie wiązały się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia ostrego zawału serca w dalszej obserwacji.

Zdaniem autorów związana z zabiegami modyfikacja układu immunologicznego może leżeć u podłoża niewielkiego wzrostu ryzyka sercowo-naczyniowego. Hipoteza ta wymaga dalszych badań.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / Wrzesień 2011
Magdalena Lipczyńska