Kawa a ryzyko depresji u kobiet

Michel Lucas i wsp – Coffee, Caffeine, and Risk of Depression Among Women LINK: Arch Intern Med. 2011;171:1571

Wszystkich miłośników kawy zainteresuje z pewnością publikacja na łamach Archives of Internal Medicine, bowiem kofeina (1,3,7-trimetyloksantyna) to najczęściej na świecie przyjmowana substancja psychoaktywna – w 80% przypadków konsumowana w postaci kawy. 

Wpływ kofeiny na depresję jest  słabo poznany. W jedynym dostępnym prospektywnym badaniu zaobserwowano istotną odwrotną zależność pomiędzy spożywaniem kawy a występowaniem depresji u mężczyzn – produkty bezkofeinowe takiego działania nie miały.

W 2 amerykańskich badaniach kohortowych odnotowano  z kolei silną odwrotną zależność pomiędzy spożyciem kawy a liczbą samobójstw (silnie związaną z występowaniem depresji). W badaniu fińskim zależność ta miała kształt krzywej J.

Warto zatem przyjrzeć się wynikom analizy danych pochodzących z Nurses’ Health Study – prospektywnej obserwacji 121 tysięcy amerykańskich pielęgniarek w wieku 35-55 lat w momencie włączenia do badania. Podstawę bieżącej analizy stanowiła populacja 50 739  kobiet uczestniczek Nurses’ Health Study, które w 1996 roku (w wieku średnio 63 lat) nie miały objawów depresji.  Spożycie kofeiny szacowano na podstawie badań ankietowych.

W trakcie 10-letniej obserwacji (1996-2006), zidentyfikowano 2607 przypadków depresji. Ryzyko depresji okazało się mniejsze u kobiet wypijających 2-3 kubki dziennie (względne ryzyko depresji w analizie wieloczynnikowej 0.85; 95% CI 0.75-0.95) oraz 4 i więcej kubków dziennie (0.80; 95% CI 0.64-0.99; P dla trendu 0.001), w porównaniu z kobietami  pijącymi nie więcej niż 1 kubek kawy. Spożycie kawy bezkofeinowej nie było związane z ryzykiem rozwoju zaburzeń depresyjnych.

A zatem wyniki pracy wskazują na możliwe ochronne działanie kofeiny zawartej w kawie na ryzyko depresji.  Wśród potencjalnych mechanizmów jej działania przeciwdepresyjnego autorzy pracy wymieniają m.in. działanie psychostymulujące, wpływ na poprawę sprawności psychomotorycznej oraz  większe pobudzenie (np. mniejszą senność). 

Komentujący krótko rezultaty pracy Berkowitz, uważa jednak, że pomimo mocnych danych przedwczesne wydaje się zalecanie spożycia kawy jako środka o działaniu prewencyjnym i konieczne będzie przeprowadzenie kolejnych badań w tym kierunku.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 26 września 2011
Magdalena Lipczyńska