Suplementy diety a wskaźniki śmiertelności u starszych u kobiet

Jaakko Mursu i wsp – Dietary Supplements and Mortality Rate in Older Women LINK: Arch Intern Med. 2011;171:1625

W ostatnich dziesięcioleciach wzrosła niepomiernie liczba dostępnych w sprzedaży suplementów diety – w USA w roku 2000 stosowała je mniej więcej połowa dorosłej populacji.

Suplementacja diety przynosi oczywiście jednoznaczne korzyści w przypadku niedoborów pokarmowych. W dobrze odżywionych populacjach suplementy reklamowane są natomiast jako środki mające przynosić korzyści w postaci prewencji chorób przewlekłych. Tymczasem wyniki badań epidemiologicznych poświęconych ich wpływowi na śmiertelność nie są jednoznaczne.

W kilku randomizowanych badaniach, w których podawano preparaty wapnia oraz witamin B, C, D i E, nie wykazano ich korzystnego  działania,  a w niektórych przypadkach sugerowano nawet możliwość ich działania szkodliwego. Warto zatem zapoznać się z wynikami analizy wpływu suplementów diety przeprowadzonej w ramach Iowa Women’s Health Study.

Badacze ocenili związek pomiędzy stosowaniem suplementów diety a śmiertelnością całkowitą u 38 772 starszych uczestniczek badania Iowa Women’s Health Study (średni wiek uczestniczek w roku 1986 to 61.6 lat). Informacje na temat stosowania suplementów zbierano w latach 1986, 1997 oraz 2004.

Do końca roku 2008 badacze zarejestrowali łącznie 15 594 zgonów (40.2%). W wieloczynnikowej analizie regresji stwierdzono wzrost ryzyka zgonu związany ze stosowaniem:  multiwitamin (iloraz hazardu, 1.06; 95% CI, 1.02-1.10; bezwzględny wzrost ryzyka, 2.4%), witaminy B6 (1.10; 1.01-1.21; 4.1%), kwasu foliowego (1.15; 1.00-1.32; 5.9%), żelaza (1.10; 1.03-1.17; 3.9%), magnezu (1.08; 1.01-1.15; 3.6%), cynku (1.08; 1.01-1.15; 3.0%), i miedzi  (1.45; 1.20-1.75; 18.0%).

Odwrotną zależność odnotowano w przypadku wapnia (iloraz hazardu, 0.91; 95% CI, 0.88-0.94; bezwzględna redukcja ryzyka, 3.8%). Dla witaminy D redukcję ryzyka odnotowano w analizie uwzględniającej tylko wiek oraz spożycie energii. W modelu uwzględniającym inne zmienne (m.in dane socjodemograficzne, aktywność fizyczna, palenie, BMI, glikemia, ciśnienie tętnicze) zależność nie była istotna statystycznie.

W podsumowaniu pracy badacze zauważają, że choć nie mogą wykluczyć iż suplementacja diety przynosi korzyści, np. w postaci poprawy jakości życia, wyniki pracy budzą obawy co do bezpieczeństwa jej długotrwałego stosowania. Badanie nie pozwala na wyciąganie wniosków przyczynowo-skutkowych na podstawie przedstawionych danych obserwacyjnych, należy natomiast pamiętać że suplementy diety w odróżnieniu od leków nie są poddawane rygorystycznym badaniom a zatem badania obserwacyjne to w ich przypadku najlepsza z dostępnych metod oceny skuteczności działania.

Dane zebrane w Iowa Women’s Health Study nie uzasadniają zatem, zdaniem autorów analizy, powszechnego stosowania suplementów diety.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 10 października 2011
Magdalena Lipczyńska