Klasyczne czynniki ryzyka choroby Alzheimera – wskazania do wczesnej prewencji

H.-Ch. Diener – Prevention of dementia should start 20 years before symptoms become apparent LINK: Eur Heart J 2011;32:2228

Zespoły otępienne to patologie częste,  decydujące o jakości życia, stopniu upośledzenia funkcjonalnego i chorobowości osób w wieku podeszłym.

Jedną z ważniejszych patologii przyczyniających się do wysokiej częstości występowania otępienia jest otępienie typu Alzheimera.  Złożona patogeneza tego schorzenia związana jest ze zmianami neurodegeneracyjnymi w neuronach, jak również w ich otoczeniu. Markerem pierwszego jest odkładanie się nieprawidłowo ufosforylowanego białka tau, a drugiego amyloidu w tkance mózgowej. Skutkiem tego jest przyspieszone obumieranie neuronów, zależne m.in. od zmniejszonej ekspresji czynników wzrostu nerwów.

W komentarzu redakcyjnym European Heart Journal zwrócono uwagę, że klasyczne czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego mogą zwiększać ryzyka otępienia poprzez współistniejące naczyniopochodne uszkodzenie mózgu lub wynikające z uszkodzenia naczyń nasilenie odkładania się w tkance mózgowej złogów amyloidu.

Wiele badań epidemiologicznych wskazuje, że łagodne upośledzenie funkcji poznawczych jest uznanym czynnikiem ryzyka otępienia typu Alzheimera. W najnowszej pracy brytyjskiej obserwowano 4827 osób z kohorty badania Whitehall II, wyjściowo w wieku średnio 55 lat. W latach 1997-1999 oceniano ryzyko sercowo-naczyniowe skalą Framingham General Cardiovascular Risk  a latach 2002–2004 i 2007–2009  oceniano funkcje poznawcze. Stwierdzono, że występowanie klasycznych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych związane jest z późniejszym upośledzeniem funkcji poznawczych.

Wyniki innego badania wśród ponad 8500 osób objętych ubezpieczeniem Kaiser Permanente Medical Care wskazują, że czynniki ryzyka chorób układu krążenia w wieku średnim (40-44 lata) zwiększają ryzyko otępienia w wieku podeszłym.

Autor komentarza wskazuje, że w sytuacji zmieniającej się demografii wczesne rozpoczęcie leczenia klasycznych czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie tętnicze i dyslipidemia, może zapobiec epidemii otępienia w wieku podeszłym.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 18 września 2011
Marek Kowrach