Emocje a rokowanie w chorobach serca – podsumowanie wiedzy

Susanne S. Pedersen, Nina Kupper i Ron T. van Domburg – Heart and mind: are we closer to disentangling the relationship between emotions and poor prognosis in heart disease? LINK: Eur Heart J 2011;32:2341

W European Heart Journal warto zwrócić uwagę na krótki artykuł przeglądowy podsumowujący dotychczasową wiedzę na temat zależności pomiędzy czynnikami emocjonalnymi a rokowaniem w chorobach układu sercowo-naczyniowego.

Dowody empiryczne wskazują, że negatywne emocje (depresja, osobowość typu D) zwiększają ryzyko choroby wieńcowej u zdrowych osób i śmiertelność z przyczyn sercowych u osób z rozpoznaną chorobą wieńcową, podczas gdy emocje pozytywne (np. optymizm) chronią przez chorobą niedokrwienną serca i zapobiegają jej progresji.

Nagłe, intensywne, negatywne emocje prowadzą między innymi do aktywacji układu immunologicznego oraz dysregulacji dobowego wydzielania kortyzolu, dostrzegalnej także w dłuższym horyzoncie czasowym. Podsumowując towarzyszące ostremu stresowi zmiany na poziomie molekularnym dochodzi się zatem do wniosku, że emocje są niezależnie związane z tymi samymi szlakami biologicznymi, które odgrywają rolę w progresji choroby wieńcowej. Zdefiniowanie, co w tej zależności jest przyczyną, a co skutkiem, wciąż sprawia trudności.

Wiadomo, że ostry incydent wieńcowy wyzwala szereg procesów komórkowych, w tym aktywację odpowiedzi immunologicznej. Z drugiej strony, stan emocjonalny towarzyszący incydentowi wieńcowemu sam w sobie również sprzyja aktywacji immunologicznej, która za sprawą zaburzeń wydzielania kortyzolu, modulatora aktywności immunologicznej, utrzymuje się tygodniami.

Niezależnie od powyższych znaków zapytania, jest pewne, że optymalizując leczenie choroby wieńcowej nie można zapomnieć, że emocje są niezależnym czynnikiem ryzyka, a podatność psychologiczna może odpowiadać za przedwczesne zgony w omawianej grupie pacjentów. Potrzebą chwili staje się uwzględnienie aspektów psychologicznych w powszechnie stosowanych skalach ryzyka. Należy także uwzględnić w większym stopniu rolę emocji w samym procesie terapeutycznym, ponieważ wpływają one na przestrzeganie zaleceń dotyczących stylu życia oraz farmakoterapii.

Emocje odgrywają 

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / Październik 2011
Krzysztof Kurek