Dlaczego leki działają z opóźnieniem? Neuropsychologiczny model działania leków przeciwdepresyjnych

A. Pringle i wsp – A cognitive neuropsychological model of antidepressant drug action LINK: Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry 2011;35:1586

W ciągu ostatnich trzech dekad znacznie poprawiło się rozumienie neurochemicznych mechanizmów działania leków przeciwdepresyjnych, jednakże psychologiczne aspekty działania tych substancji nadal pozostają słabo zbadane. Jednym z ciekawszych zagadnień pozostaje fakt opóźnionego działania leków przeciwdepresyjnych – zwykle pełny efekt osiągany jest po kilku tygodniach leczenia.

Na łamach Progress in Neuro-Psychopharmacology & Biological Psychiatry ukazała się praca A. Pringle’a i wsp. dotycząca modelu neuropsychologicznego działania leków przeciwdepresyjnych, pozwalająca wyjaśnić to opóźnienie. Opierając się na wynikach badań prowadzonych na zdrowych ochotnikach, autorzy pracy sugerują, że działanie leków przeciwdepresyjnych może wynikać z przywrócenia, pierwotnie zaburzonego w depresji, prawidłowego procesu przetwarzania informacji. Opóźnienie poprawy nastroju nie jest więc związane z opóźnieniem działania leku, ale z czasem potrzebnym pacjentowi na ponowną interakcję z otoczeniem i nawiązanie bardziej pozytywnych związków emocjonalnych. Tak więc poziomie neuropsychologicznym leki te działają poprzez normalizację negatywnego zakłócenia przetwarzania informacji, które charakteryzuje osoby z depresją i lękiem. Początek tego działania występuje szybko, już po kilku godzinach od rozpoczęcia leczenia.

Hipotezę tę potwierdzają dowody z behawioralnego i funkcjonalnego obrazowania mózgu metodą rezonansu magnetycznego. Co istotne, wyjaśnienia neuropsychologiczne nie są sprzeczne z neurochemicznymi mechanizmami działania leków. Przedstawiony model może służyć do różnicowania przyczyn relatywnej skuteczności leków w różnych zaburzeniach emocjonalnych oraz do poszukiwania nowych metod terapii. Niezbędne są dalsze badania dotyczące zastosowania tego modelu w terapii spersonalizowanej i rozważaniach na temat skuteczności farmako- i psychoterapii.

Opracowane na podstawie: Internet / Sierpień 2011
Magdalena Piątkowska