Czy wszystkie neuroleptyki są takie same? Głos w dyskusji

Stefan Leucht i wsp – Are all antipsychotic drugs the same? LINK: Br J Psychiatry 2011;199;269

Na łamach British Journal of Psychiatry ukazał się edytorial Stefana Leuchta i wsp. dotyczący aktualnego stanu wiedzy na temat neuroleptyków atypowych. Zdaniem autorów błędne  jest  stwierdzenie, że wszystkie leki są takie same – typowe i atypowe neuroleptyki różnią się bowiem pod względem działań niepożądanych, mechanizmów działania, ceny i skuteczności.

Większość atypowych neuroleptyków miała w kontrolowanych badaniach randomizowanych skuteczność podobną do neuroleptyków typowych (również w odniesieniu do działań niepożądanych). Statystycznie istotnie znacząco lepsze od starszych leków okazały się  amisulpiryd, olanzapina i risperidon, choć różnice były bardzo niewielkie.

Początkowo nie przywiązywano wielkiej wagi do problemu wzrostu masy ciała związanego z przyjmowaniem neuroleptyków, jednak wkrótce okazało się, że zarówno typowe, jak i atypowe leki mają takie działanie, choć niektóre w stopniu średnim (np. risperidon, kwetiapina) lub niewielkim (np. aripiprazol, amisulpiryd, ziprasidon). Wiadomo, że nowe leki rzadziej wywołują objawy pozapiramidowe oraz działają mniej sedatywnie. W badaniu CATIE wykazano jednak, że niektóre stare leki, takie jak sulpiryd czy perfenazyna, nie powodują objawów pozapiramidowych częściej od kwetiapiny.

W badaniach CATIE, CUtLASS i EUFEST wykazano, że między neuroleptykami typowymi a atypowymi nie ma szczególnych różnic w zakresie skuteczności i działań niepożądanych. W badaniu CATIE okazało się, że olanzapina była najskuteczniejsza w odniesieniu do wskaźników przerwania terapii i czasu do uzyskania dobrej odpowiedzi na lek. Z kolei w innych analizach statystycznych różnic w zakresie skuteczności nie stwierdzono.

A zatem, zdaniem autorów, w związku z istnieniem wielu różnic pomiędzy lekami, lekarze powinni dostosować leczenie do indywidualnej sytuacji i potrzeb chorego, którego preferencje mogą być różne. Warto pamiętać, że nawet najlepszy lek nie będzie działał u chorego, który go nie przyjmuje Jedni chorzy chcą przede wszystkim uniknąć wzrostu masy ciała, inni objawów pozapiramidowych bądź zaburzeń sfery seksualnej. U chorych nieprzestrzegających regularnego przyjmowania leków należy rozważyć zastosowanie formy depot.

Opracowane na podstawie: British Journal of Psychiatry / Październik 2011
Magdalena Piątkowska