O czynnikach warunkujących wystąpienie nadciśnienia tętniczego opornego na leczenie – nowe dane z badania ASCOT

A.K. Gupta i wsp – Baseline predictors of resistant hypertension in the Anglo-Scandinavian Cardiac Outcome Trial (ASCOT): a risk score to identify those at high-risk LINK: Journal of Hypertension 2011;29;2004

Na łamach Journal of Hypertension poruszono istotny z praktycznego punktu widzenia problem opornego na leczenie nadciśnienia tętniczego. Nie jest to sytuacja odosobniona, z różnych statystyk wynika, że 20-30% osób leczonych z powodu nadciśnienia tętniczego może charakteryzować się wspomnianą opornością na leczenie.

Ogólnie przyjętą definicją nadciśnienia tętniczego opornego na leczenie jest brak jego właściwej kontroli tj. redukcji poniżej 140/90 mm Hg, pomimo stosowania trzech leków hipotensyjnych różnych klas w pełnej dawce (w tym diuretyku).

W prezentowanej pracy przedstawiono częstość i czynniki warunkujące występowanie opornego na leczenie nadciśnienia tętniczego w populacji osób badania ASCOT. Chorych tych randomizowano do leczenia schematem amlodypina + peryndopryl lub lek tiazydowy + atenolol. Czynniki powiązane z opornością na leczenie hipotensyjne rozpatrywano w dwóch grupach: dotychczas nieleczonej (3666 osób) i całkowitej populacji badania (19257 badanych).

Zdefiniowane na potrzeby badania nadciśnienie oporne rozwinęło się u 48,5% wszystkich badanych i u 34,3% w grupie  uprzednio nieleczonej (przyjęta definicja była szersza niż wspomniana powyżej). Wśród ważnych czynników zwiększających ryzyko wystąpienia opornego nadciśnienia tętniczego istotne okazały się wyjściowe wartości ciśnienia krwi – im wyższe tym wyższa szansa jego wystąpienia. Dla przykładu wyjściowe wartości ciśnienia tętniczego >180 mmHg zwiększały to ryzyko ponad czterokrotnie. Do innych czynników ryzyka należały: cukrzyca, przerost mięśnia sercowego, płeć męska, BMI, wysokie stężenia glukozy na czczo  oraz wyższe spożycie alkoholu. Czynnikami zwiększającymi ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego opornego na leczenie były też rasa czarna i uprzednia terapia hipotensyjna.

Do czynników ochronnych w tej grupie należała randomizacja do schematu leczenia amlodypiną i peryndoprylem, leczenie atorwastatyną, a także wcześniejsze leczenie aspiryną. Efekt ochronny wiązano również z dłuższym okresem edukacji.

Uzyskane dane wskazują na ważny praktyczny aspekt terapii hipotensyjnej chroniący przed rozwojem  opornych form nadciśnienia. Leczenie hipotensyjne należy rozpoczynać wcześnie po rozpoznaniu nadciśnienia tętniczego, dążąc jednocześnie do ograniczenia innych czynników ryzyka. Ważny jest dobór leków – skuteczne są blokery kanału wapniowego i inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę, a także leczenie hipolipemizujące.

Opracowane na podstawie: Journal of Hypertension / Październik 2011
Marek Kowrach