Uzależnienie – nowa definicja budzi kontrowersje

Artykuł redakcyjny – Addiction: a complex disorder LINK: Lancet 2011;378:742

W The Lancet opublikowano krótki artykuł redakcyjny podsumowujący zmiany w podejściu do zjawiska uzależnień. Uzależnienia funkcjonują w powszechnej świadomości jako behawioralny problem słabych jednostek i jako taki są przyczyną stygmatyzacji oraz niedostatecznie częstego rozpoznawania i leczenia. Odpowiedzialność za tą sytuację ponoszą między innymi te grupy ekspertów, które wspierają postrzeganie uzależnień jako problemu moralnego, a nie neuro-biologicznego.

W ostatnich tygodniach Amerykańskie Towarzystwo Medycyny Uzależnień (American Society of Addiction Medicine, ASAM) zaproponowało nową definicję  zjawiska, zgodnie z którą uzależnienie jest przewlekłą chorobą mózgu.

Korzyścią z tak kategorycznej zmiany podejścia do tego tematu może być znaczące zwiększenie nakładów na badania nad farmakoterapią oraz rozszerzenie dostępu do współczesnych metod leczenia. Potencjalnym działaniem niepożądanym może być z kolei pomijanie uwydatnianego dotychczas aspektu psychologicznego i indukowanie nieistniejącego wcześniej poczucia choroby wśród dotkniętych problemem. Wśród innych zagrożeń wymienia się ryzyko zmniejszenia nakładów na wyrównywanie dysproporcji socjo-ekonomicznych leżących częściowo u podstawy zjawiska uzależnień oraz ryzyko postępującego zaniedbywania ogólnopopulacyjnych programów profilaktyki uzależnień.

W praktyce, mechanizmy leżące u podłoża uzależnień są złożone i obejmują czynniki genetyczne, neuro-biologiczne i społeczne. Stąd, postępowanie z chorymi powinno mieć charakter multidyscyplinarny i nie powinno ograniczać się do podawania leków, ale obejmować również działania z zakresu psychoterapii. Warunkiem sukcesu terapeutycznego jest również zapewnienie wsparcia ze strony otoczenia, które jest najsilniejszym motywatorem korzystnych zmian.

Opracowane na podstawie: Lancet / 27 sierpnia 2011
Krzysztof Kurek