Wankomycyna – antybiotyk z 50-letnią historią, którego wciąż do końca nie znamy

Amy Schilling, Elizabeth Neuner i Susan J. Rehm – Vancomycin: a 50-something-yer-old antibiotic we still don’t understand LINK: Clev Clin J Med 2011;78:465 (dostępny pełen tekst)

Półwiecze okazało się zbyt krótkie, żeby dokładnie poznać działanie wankomycyny, twierdzą autorzy artykułu opublikowanego w Cleveland Clinic Journal of Medicine. Początkowo marginalizowana, zawdzięcza popularność metycylino-opornym szczepom gronkowca złocistego, a następnie opornym na penicylinę i półsystetyczne beta-laktamy, koagulazo-ujemnym szczepom tej bakterii.

Właściwe stosowanie antybiotyku wymaga wiedzy na temat farmakodynamiki, wysokości i częstotliwości dawek oraz monitorowania terapii. Wbrew powszechnemu przekonaniu, podawanie wankomycyny w ciągłym wlewie nie wykazuje wyższości nad dawkowaniem dwukrotnie w ciągu doby, co 12 godzin. Z dostępnych danych wynika, że podanie dawki nasycającej przyspiesza moment uzyskania stężenia terapeutycznego we krwi, ale kliniczne znaczenie tego zjawiska nie jest jasne.

Prawdopodobieństwo wystąpienia oporności na lek można zmniejszyć utrzymując jego stężenie we krwi na poziomie przekraczającym 10 mg/l. Jeśli natomiast minimalne stężenie hamujące (MIC) jest równe lub wyższe od 1 mg/l, stężenie terapeutyczne powinno zawierać się w zakresie od 15 do 20 mg/l. Zmienną o najściślejszym związku z kliniczną odpowiedzią na wankomycynę jest powierzchnia pod krzywą AUC podzielona przez MIC. Optymalnie, wartość tego parametru powinna przekraczać 400.

Coraz gorętszym tematem jest wzrost liczby szczepów gronkowca złośliwego o obniżonej wrażliwości na wankomycynę. Wprawdzie gronkowiec całkowicie oporny (vancomycin-resistant S. aureus – VRSA) jest wciąż izolowany rzadko, jednak szczepy o umiarkowanej oporności (vancomycine-intermediate S. aureus) stają się coraz większym problemem. Inną przyczyną nieskuteczności terapii może być stosunkowo nowy podrodzaj opornego gronkowca – hVISA (heteroresistant vancomycin-intermediate S. aureus).

Opracowane na podstawie: Cleveland Clinic Journal of Medicine / Lipiec 2011
Krzysztof Kurek