Wtórna prewencja chorób układu sercowo-naczynioweg w krajach bogatych i biednych -badanie epidemiologiczne PURE

Salim Yusuf i wsp – Use of secondary prevention drugs for cardiovascular disease in the community in high-income, middle-income, and low-income countries (the PURE Study): a prospective epidemiological survey LINK: Lancet online first

Na łamach The Lancet opublikowano wyniki szeroko komentowanego badania epidemiologicznego Prospective Urban Rural Epidemiology (PURE), poświęconego analizie rozpowszechnienia stosowania leków we  wtórnej prewencji  chorób układu sercowo-naczyniowego.

Jak podkreślają jego autorzy, liczba osób na świecie z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego przekracza prawdopodobnie 100 milionów. U pacjentów z chorobą wieńcową liczbę zgonów, ponownych zawałów serca i udarów ogranicza stosowanie β-blokerów, inhibitorów konwertazy (ACE), statyn i leków przeciwpłytkowych. U chorych z udarami skutecznie liczbę powikłań zmniejszają leki przeciwpłytkowe, statyny, inhibitory ACE, diuretyki i  niektóre inne leki hipotensyjne. Wszystkie wymienione preparaty powinny być szeroko stosowane  u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.

Rejestry prowadzone przede wszystkim w krajach  o wysokich dochodach i ośrodkach uczestniczących w badaniach wieloośrodkowych wskazują na dużą częstość stosowania wszystkich wspomnianych wyżej preparatów. Nie wiadomo jednak czy poczynione w nich obserwacje odnoszą się do codziennej praktyki klinicznej, zwłaszcza w małych miasteczkach, obszarach wiejskich i w krajach  o niższym poziomie dochodu narodowego. Tymczasem 75% przypadków chorób układu sercowo-naczyniowego występuje w krajach o niskich i średnich dochodach. 

W PURE analizowano zatem skuteczność prewencji wtórnej u mieszkańców obszarów miejskich i wiejskich w wieku 35–70 lat, w krajach o zróżnicowanym poziomie ekonomicznym. Analizą objęto dane 153 996 dorosłych z 628 społeczności miejskich i wiejskich, z krajów o wysokim (3 kraje), wyższym średnim (7 krajów), niższym średnim (3 kraje), i niskim (4 kraje) dochodzie.

O rozpoznaniu choroby wieńcowej informowało  w badaniu ankietowym 5650 uczestników a o przebytym udarze 2292. Łącznie niewiele osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego przyjmowało leki przeciwpłytkowe (25,3%), β-blokery (17,4%), inhibitory ACE lub ARB (19,5%), lub statyny (14,6%).

Najlepsze wyniki uzyskano w krajach  o wysokich dochodach (leki przeciwpłytkowe 62,0%, β-blokery 40,0%, inhibitory ACE lub ARB 49,8%, i statyny 66,5%), najgorsze w krajach biednych (odpowiednio 8,8%, 9,7%, 5,2%, oraz 3,3%).

W krajach należących do grupy z dochodem wyższym średnim, do których zaliczono uczestniczącą  w badaniu Polskę, odpowiednie liczby to: 24,6%, 25,4%, 30,0%, oraz 17,6%. W krajach o wysokich dochodach całkowicie bez leków było 11,2% ankietowanych. W krajach o dochodach wyższych-średnich, niższych średnich i niskich  nie leczono odpowiednio 45,1%, 69,3% oraz 80,2% ankietowanych.

Gorzej wypadali mieszkańcy regionów wiejskich niż miejskich (np. β –blokery otrzymywało odpowiednio    15,6% vs 23,5%). Co ważne na przyjmowanie leków w większym stopniu wpływały czynniki na poziomie krajowym (status ekonomiczny) niż na poziomie indywidualnym (np, wiek, płeć, wykształcenie, palenie papierosów itp.).

A zatem, jak podkreślają autorzy pracy, PURE pokazuje głęboki rozdźwięk pomiędzy posiadaną wiedzą na temat skuteczności prewencji wtórnej a jej implementacją w krajach o średnich i niskich dochodach.

Opracowane na podstawie: Lancet / 28 sierpnia 2011
Magdalena Lipczyńska