Skrining raka jelita grubego w najstarszych grupach wiekowych. Czy i kiedy ma sens?

Thomas F. Imperiale – Screening for colorectal cancer in the elderly population. How much is enough? LINK: Arch Intern Med 2011;171:1332

W Archives of Internal Medicine warto zwrócić uwagę na komentarz Thomasa F. Imperiale do wyników dwóch interesujących badań poświęconych skriningowi raka jelita grubego u osób w podeszłym wieku.

Dane na temat wykorzystania dwóch najczęstszych strategii przesiewowych, kolonoskopii co 10 lat i testu na krew utajoną rokrocznie, w populacji osób starszych, są niepełne. Wiadomo, że skrining jest nadużywany u osób, u których oczekiwane przeżycie nie przekracza 5 lat a kolonoskopię wykonuje się jedynie u części pacjentów z dodatnim testem na krew utajoną.

Dotychczasowa wiedza na temat następstw badań skriningowych w kierunku raka jelita grubego w najstarszych grupach wiekowych była skąpa. Z badania Goodwina i wsp., wynika, że u starszych osób z prawidłowym wynikiem skriningowej kolonoskopii badanie  powtarza się w sposób nieuzasadniony po 5 latach w 24.6% przypadków, a po 7 w 46.2% przypadków. Z kolei, Kistler i wsp. dowodzą, że kolonoskopię po dodatnim teście na krew utajoną wykonuje się jedynie u niewiele ponad połowy starszych osób.

Co warte podkreślenia, aż 44% obserwowanych przez Kistlera i wsp. osób z dodatnim testem na krew utajoną, których nie poddano kolonoskopii, zmarło w ciągu 5 lat od wyjściowego badania z przyczyn innych niż rak jelita grubego, co można by nazwać sukcesem w selekcji kandydatów do badania endoskopowego. Odsetek powikłań związanych ze skriningiem i procedurami medycznymi będącymi jego następstwem oceniono na 10%.

Podsumowując, u osób starszych należy dokładnie wyważyć korzyści i ryzyko związane ze skriningiem raka jelita grubego. Wiek, liczba chorób towarzyszących i ogólna sprawność są czynnikami o decydującym wpływie na decyzje. W końcu, u osób objętych procedurami przesiewowymi, należy rozważnie i z umiarem wyznaczać terminy kolejnych badań kontrolnych.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 8 sierpnia 2011
Krzysztof Kurek