Ograniczenie zawartości sodu w diecie czy podwójna blokada układu RAA u chorych z nefropatią?

Maartje C J Slagman i wsp – Moderate dietary sodium restriction added to angiotensin converting enzyme inhibition compared with dual blockade in lowering proteinuria and blood pressure: randomised controlled trial LINK: BMJ 2011;343:d4366 (dostępny pełen tekst)

U pacjentów z przewlekłą chorobą nerek zablokowanie układu renina-agiotensyna-aldoosteron (RAA) za pomocą inhibitorów enzymu konwertującego (ACE-I) lub blokerów receptora angiotensynowego (ARB) działa nefro-i kardioprotekcyjnie, głównie poprzez zmniejszenie ciśnienia tętniczego i białkomoczu. U części chorych monoterapia jest niewystarczająca, a w niektórych przypadkach próbuje się stosować podwójną blokadę układu RAA. Dołączenie diety ubogosodowej wydaje się być również uzasadnione, jednak do chwili obecnej brak było badań poświęconych skuteczności takiej interwencji.

Z zainteresowaniem warto zatem przeczytać pracę, która ukazała się na łamach British Medical Journal (HONEST, The HOlland NEphrology Study). Slagman i wsp. porównali w niej wpływ diety niskosodowej, maksymalnej dawki ARB lub ich połączenia na wysokość ciśnienia tętniczego i poziom białka w moczu u 52 chorych z nefropatią niecukrzycową, otrzymujących ACE-I w maksymalnej dawce.

Pacjenci byli leczeni w randomizowanej próbie przez 6 tygodni ARB (walsartan w dawce 320 mg na dobę) bądź placebo, w połączeniu z dietą niskosodową (docelowo 50 mmol Na+ na dobę) lub zwykłą (200 mmol Na+ na dobę). Wszyscy chorzy, przez cały czas badania otrzymywali ACE-I (lisinopril w dawce 40 mg na dobę).

Średnia wielkość białkomoczu w grupie otrzymującej ACE-I i pozostających na zwykłej diecie wynosiła 1,68 g/dobę, dodanie ARB do ACE-I zmniejszało tę wartość do 1,44 g/dobę, natomiast połączenie diety niskosodowej z ACE-I powodowało spadek do średnio 0,85 g/dobę (p<0,001). Zastosowanie ARB wraz z dietą niskosodową zmniejszało białkomocz do średnio 0,67 g/dobę (p<0,001). Redukcja białkomoczu uzyskana poprzez dołączenie diety niskosodowej do ACE-I była zatem znacząco większa od obserwowanej u chorych otrzymujących ARB i ACE-I i porównywalna do uzyskanej poprzez dołączenie diety niskosodowej do podwójnej blokady układu RAA.

Spadek skurczowego ciśnienia tętniczego uzyskany poprzez dołączenie diety niskosodowej do ACE-I był znacząco większy (p<0,003) od obserwowanego po dołączeniu ARB do ACE-I oraz porównywalny (p=0,14) do zaobserwowanego po dołączeniu diety niskosodowej do podwójnej blokady układu RAA.

Podsumowując – ograniczenie sodu w diecie do poziomu zalecanego w rekomendacjach było bardziej skuteczne niż podwójna blokada układu RAA w redukcji białkomoczu i wartości ciśnienia tętniczego u chorych z nefropatią niecukrzycową. Wyniki badania powinny zatem zmotywować lekarzy i pacjentów do stosowania diety niskosodowej.

Opracowane na podstawie: BMJ / 26 lipca 2011
Magdalena Piątkowska