Alergiczny nieżyt nosa – współczesny stan wiedzy

Alexander N Greiner i wsp – Allergic rhinitis LINK: Lancet 2011 online first

Na łamach The Lancet ukazała się przeglądowa praca Greinera i wsp. poświęcona alergicznemu nieżytowi nosa.  Jest  to choroba bardzo częsta, dotykająca osób w każdym wieku, ze szczytem zachorowalności w okresie nastoletnim. Cierpi na nią czterysta milionów osób na całym świecie, zwłaszcza w krajach uprzemysłowionych. Stanowi część ogólnoustrojowej reakcji zapalnej i często związana jest z innymi zmianami zapalnymi błon śluzowych, takimi jak zapalenie zatok obocznych nosa i zapalenie spojówek, a także astma (większość chorych na astmę ma również objawy alergicznego nieżytu nosa).

Alergiczny nieżyt nosa często jest niewłaściwie rozpoznawany i leczony, co prowadzi nie tylko do szkód zdrowotnych, ale także i kosztów społecznych. Pomimo, że nie jest chorobą ciężką, może prowadzić do wielu powikłań, jest ważnym czynnikiem ryzyka niewłaściwej kontroli astmy i wpływa negatywnie na jakość życia i jakość wykonywanej pracy.

Właściwe rozpoznanie alergii może zapobiec rozwojowi astmy. Leczenie alergicznego nieżytu nosa powinno być zgodne z obowiązującymi wytycznymi i składać się z edukacji pacjenta, zmniejszenia narażenia na alergeny lub czynniki drażniące, farmakoterapii i ewentualnego rozważenia immunoterapii. U osób z klinicznie jednoznacznymi objawami alergicznego nieżytu nosa można od razu rozpocząć leczenie o charakterze próby terapeutycznej, jednak dla potwierdzenia diagnozy należy wykonać badanie reaktywności specyficznych przeciwciał IgE.

Leki są powszechnie dostępne, skuteczne i bezpieczne. Można zastosować preparaty działające miejscowo (kortykosteroidy, leki antyhistaminowe, kromony, leki antycholinergiczne czy wazokonstryktory) oraz działające ogólnie – antyhistaminowe, kortykosteroidy (tylko w nasilonych postaciach choroby i przez krótki czas), antyleukotrieny czy pseudoefedrynę.

W meta-analizach wykazano, że kortykosteroidy donosowe są skuteczniejsze niż inne leki (skuteczność wyższa lub porównywalna z doustnym stosowaniem łącznie leku antyhistaminowego i antyleukotrienu), mają też korzystny profil bezpieczeństwa. Wykazano bezpieczeństwo długotrwałego podawania sterydów donosowych także u dzieci.  Historię naturalną tej choroby może jednak zmienić i zapobiec ewentualnemu rozwojowi astmy jedynie immunoterapia indywidualnie dobranymi alergenami.

Opracowane na podstawie: Lancet / 22 lipca 2011
Magdalena Piątkowska