Dieta i wysiłek fizyczny w leczeniu świeżo rozpoznanej cukrzycy typu 2 – nowe dane

F.B. Hu – Diet and exercise for new-onset type 2 diabetes? LINK: lancet 2011;378:101

Na ekspresję zaburzeń metabolizmu można wpływać poprzez modyfikację diety i aktywności fizycznej. Na łamach czasopisma The Lancet omówiono wyniki badania Early ACTID (Early ACTivity In Diabetes), którego celem była ocena wpływu aktywności fizycznej na wyrównanie metaboliczne świeżo wykrytej cukrzycy typu 2.

W badaniu tym osoby ze świeżo wykrytą cukrzycą przydzielono do trzech grup: opieki standardowej (99 osób), opieki standardowej i zintensyfikowanej interwencji dietetycznej (248 osób) oraz opieki standardowej i intensyfikacji leczenia dietą oraz wysiłkiem fizycznym (246 osób). W grupie kontrolnej przeprowadzono wstępne szkolenie dietetyczne a następnie kontrolę po 6 miesiącach, w grupie intensyfikacji diety szkolenie dietetyczne przeprowadzano co 3 miesiące wraz z nadzorem pielęgniarki co miesiąc, a w grupie z aktywnością fizyczną oprócz diety jak w grupie poprzedniej zalecono szybki półgodzinny marsz 5 dni w tygodniu.

Po 6 miesiącach w grupie diety stwierdzono redukcję poziomu HbA1c w odniesieniu do kontroli o 0,28%, a w grupie z aktywnością fizyczną poziom HbA1c był o 0,33% niższy. Różnice te w porównaniu z kontrolą utrzymały się po 12 miesiącach. Nie stwierdzono natomiast istotnie statystycznej różnicy między grupą intensywniej leczoną dietą i grupą leczoną dietą i aktywnością fizyczną.

Znaczenie wysiłku fizycznego dla kontroli metabolizmu glukozy okazało się zatem mniejsze niż we wcześniej opublikowanych pracach. Może to wynikać z faktu, że jedynie uwzględniono wysiłek aerobowy o dość umiarkowanej intensywności, pomijając pozytywną rolę wysiłku siłowego (w części wcześniejszych badań redukcja poziomu HbA1c wynosiła około 0,5% dla wysiłku aerobowego i siłowego stosowanych jednocześnie). Dodatkowo w prezentowanej pracy wyjściowy poziom HbA1c nie był wysoki (6,7%), stąd być może mniejszy wpływ aktywności fizycznej.

Pomijając szczegółowe rozważania trzeba jednak wyraźnie stwierdzić, że w prezentowanym badaniu skuteczność modyfikacji stylu życia u osób z cukrzycą typu 2 i wyjściowym poziomem HbA1c <7% była zbliżona do skuteczności farmakoterapii w innych badaniach w podobnej grupie pacjentów. Co więcej, niezależnie od wpływu wysiłku na metabolizm glukozy (w tym badaniu nieznacznego), należy pamiętać o jego  udokumentowanej roli np. w prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego.

Opracowane na podstawie: Lancet / 9 lipca 2011
Marek Kowrach