Personalizacja terapii w cukrzycy typu 2

M.K. Rutter i R.W. Nesto – Blood pressure, lipids and glucose in type 2 diabetes: how low should we go? Re-discoveringpersonalized care LINK: Eur Heart J online 2011

Na łamach European Heart Journal przedstawiono artykuł podsumowujący sposób  postępowania w cukrzycy typu 2. Głównym celem terapii chorych na cukrzycę typu 2 jest ograniczenie powikłań zarówno o charakterze mikroangiopatii jak i makroangiopatii. Odbywa się to poprzez interwencję w trzech obszarach – poprzez redukcję ciśnienia tętniczego, poziomu glikemii i stężeń cholesterolu, zwłaszcza LDL.

Autorzy artykułu przypominają przy tej okazji, że intensywna redukcja wartości ciśnienia tętniczego u chorych na cukrzycę typu 2, poniżej wartości ciśnienia skurczowego <120 mm Hg nie przyniosła spodziewanych dodatkowych korzyści, poza zmniejszeniem liczby udarów mózgu. Z wielu metaanaliz wynika, że obniżenie ciśnienia tętniczego poniżej 140/90 mm Hg i dążenie do wartości 130/80 mm Hg  jest wystarczające, pozwala  uniknąć powikłań naczyniowych  przy niskim ryzyku hipotonii i  omdleń.

Duże nadzieje pokładano w intensywnej kontroli glikemii, będącej podstawowym zaburzeniem metabolicznym w cukrzycy typu 2. Ostatnio przeprowadzone badania dały jednak zaskakujące rezultaty. U osób z wieloletnią cukrzycą, powikłaną uszkodzeniem narządowym zbyt intensywna kontrola wiązała się ze zwiększonym ryzykiem zgonu i nie przynosiła wyraźnych korzyści w prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego (badanie ACCORD). Nie ustalono mechanizmu odpowiedzialnego za niepowodzenie prób klinicznych, wśród winowajców wymienia się jednak hipoglikemię i niektóre leki hipoglikemiczne.  Rezultaty prac nie oznaczają braku zasadności ścisłej kontroli glikemii, lecz wskazują na związane z nią niebezpieczeństwa, zwłaszcza w przypadku wieloletniej cukrzycy i współistnienia powikłań narządowych.

Wiele niejednoznaczności dotyczy także leczenia dyslipidemii. Najwięcej korzystnych danych zebrano dla farmakologicznej  redukcji stężeń cholesterolu, zwłaszcza LDL  za pomocą statyn. W przebiegu cukrzycy obserwujemy jednak typowo także  podwyższone stężenia trójglicerydów i niskie stężenia cholesterolu HDL.  Okazało się jednak, że obniżające skutecznie poziom trójglicerydów fibraty nie przynoszą wymiernych korzyści terapeutycznych (badanie FIELD i ACCORD).

Wobec niepowodzeń wielu dużych prób klinicznych, autorzy zwracają uwagę na wyniki analiz cząstkowych i wynikającą z ich konieczność indywidualizacji terapii, a także na dodatkowe cele terapeutyczne takie jak jakość życia czy wyniki analiz farmakoekonomicznych.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 23 czerwca 2011
Marek Kowrach