Placebo w praktyce klinicznej – porównanie jego zastosowania przez psychiatrów i lekarzy innych specjalności

Amir Raz i wsp – Placebos in Clinical Practice: Comparing Attitudes, Beliefs, and Patterns of Use Between Academic Psychiatrists and Nonpsychiatrists LINK: Can J Psychiatry 2011;56:198 (dostepny pełen tekst)

Na łamach Canadian Journal of Psychiatry ukazała się praca Amira Raza i wsp. na temat zastosowania placebo w praktyce klinicznej przez psychiatrów i lekarzy innych specjalności.

Placebo wydaje się mieć znaczenie w medycynie, zwłaszcza w terapii zaburzeń psychospołecznych. Z drugiej jednak  strony  naukowcy i lekarze praktycy  spierają się na temat zastosowania placebo w codziennej praktyce lekarskiej.  Kontrowersje zaostrzyło stanowisko American Medical Association z 2006 roku stwierdzające, że lekarz powinien poinformować i uzyskać zgodę pacjenta na zastosowanie placebo.  Celem pracy Raza i wsp. było porównanie opinii i przekonań  dotyczących placebo i jego zastosowania przez lekarzy psychiatrów i lekarzy innych specjalności w kanadyjskich uczelniach medycznych.

Narzędziem badawczym były anonimowe ankiety on-line, składające się z 21 pytań, wysłane do 17 akademii medycznych. Wśród 606 respondentów w wieku 24 do 88 lat 257 było psychiatrami.   Analiza wykazała, że ogółem około 20% wszystkich lekarzy przyznaje, iż wykorzystuje efekt placebo w swojej praktyce.

Szczegółowe dane wykazały, że  psychiatrzy znacznie częściej przepisują subterapeutyczne dawki leków niż lekarze innych specjalności (38% vs 6%).  Podobnie, 16% psychiatrów i 9% innych lekarzy kiedykolwiek przepisało rzeczywiste placebo swoim pacjentom. Zaledwie 6% nie-psychiatrów i 2% psychiatrów twierdzi, że placebo nie przynosi żadnej korzyści klinicznej, z kolei  77% psychiatrów i 68% nie-psychatrów zgadza się lub zdecydowanie zgadza się ze stwierdzeniem, że placebo ma efekt terapeutyczny.

Podsumowując – psychiatrzy bardziej niż lekarze innych specjalności doceniają efekt terapeutyczny placebo. Temat ten z pewnością nadal pozostanie źródłem sporów w środowisku medycznym.

Opracowane na podstawie: Canadian Journal of Psychiatry / Kwiecień 2011
Magdalena Piątkowska