Zawartość wapnia w diecie a ryzyko złamań i osteoporozy: prospektywne badanie kohortowe

Eva Warensju0151 i wsp – Dietary calcium intake and risk of fracture and osteoporosis:prospective longitudinal cohort study LINK: Br Med J 2011;342:d1473 (dostępny pełen tekst)

Na łamach British Medical Journal ukazała się praca Evy Warensjő i wsp. dotycząca zależności pomiędzy ilością wapnia w diecie a ryzykiem złamań oraz osteoporozy.   Złamania osteoporotyczne są częstym problemem w populacji starszych pacjentów (zwłaszcza kobiet) i wiążą się z dużymi kosztami opieki zdrowotnej. W związku ze starzeniem się populacji problem ten będzie narastał.

Optymalny poziom wapnia w diecie niezbędny w prewencji osteoporozy i złamań nadal nie został określony, a rekomendacje znacznie się różnią w zależności od kraju (np. UK-700 mg, USA-1200 mg).   Celem pracy była ocena związku między spożyciem wapnia a ryzykiem złamania każdego typu, złamania biodra i osteoporozy.

Do prospektywnego badania kohortowego włączono 61433 mieszkanki Szwecji urodzone w latach 1914-1948, obserwowane przez 19 lat. Pierwotnym punktem końcowym było złamanie każdego typu i złamanie biodra, identyfikowane przy pomocy rejestru Swedish  National Patient Registry, wtórnym punktem końcowym osteoporoza diagnozowana w podgrupie 5022 kobiet metodą absorpcjometrii promieniowania rentgenowskiego. Ocena diety odbywała się za pomocą powtarzanych kwestionariuszy.

Złamania wystąpiły u 14738 kobiet (24%), w tym u 3871 (6%) – złamania biodra. Z podgrupy 5022 kobiet u 1012 (20%) zdiagnozowano  osteoporozę. Populacje podzielono na kwintyle w zależności od dobowego spożycia wapnia: pierwszy: <751 mg/dobę, drugi: 751-882 mg/dobę, trzeci: 882-996 mg/dobę, czwarty: 996-1137 mg/dobę i piąty: >1137 mg/dobę.

Zależność ryzyka od spożycia wapnia nie była liniowa. Ryzyko pierwszego złamania wynosiło 17,2/1000 osobolat w pierwszym kwintylu spożycia wapnia i 14,0/1000 osobolat w trzecim kwintylu. Co ciekawe, najwyższe spożycie wapnia (piąty kwintyl) nie powodowało dalszej redukcji ryzyka złamań każdego typu ani osteoporozy, a było związane z wyższym wskaźnikiem złamania biodra (HR 1,19).

A zatem wykazano wprawdzie związek między niskim spożyciem wapnia a zwiększonym ryzykiem złamań i osteoporozy, ale wzrost  spożycia wapnia powyżej pierwszego kwintyla nie wiązał się z dalszą znaczącą redukcją ryzyka złamań ani osteoporozy. Zdaniem autorów,  działania prewencyjne powinny dotyczyć kobiet z niskim spożyciem wapnia (<700 mg/dobę), natomiast  dalsze zwiększanie spożycia nie prowadzi do zmniejszenia ryzyka.

Opracowane na podstawie: BMJ / 24 maja 2011
Magdalena Piątkowska