Skanery ciała na lotnisku – czy istnieje ryzyko radiologiczne?

Pratik Mehta i wsp – Airport Full-Body Screening What Is the Risk? LINK: Arch Intern Med 2011;171:1112

Na łamach Archives of Internal Medicine ukazała się praca Mehty i wsp. poświęcona ocenie ryzyka zdrowotnego związanego ze skanowaniem ciała podczas kontroli bezpieczeństwa na lotnisku.

W zeszłym roku, w związku z zaostrzeniem przepisów dotyczących bezpieczeństwa, na lotniskach w USA pojawiły się skanery całego ciała. Ich wprowadzenie oprotestowano. Główne uwagi przeciwników wprowadzenia skanerów dotyczyły naruszania prywatności i obawy przed emitowanym przez te urządzenia promieniowaniem.

Mehta i wsp. prezentują swoje poglądy na drugi z problemów. Stosowane są dwa typy skanerów, w obu emitowane są fale o bardzo niskiej energii. Całe promieniowanie absorbowane jest przez najbardziej powierzchowne tkanki ciała, takie jak skóra. Mehta i wsp. przypominają przy tej okazji, że istnieje wiele źródeł narażenia człowieka na promieniowanie, od naturalnych (promieniowanie słoneczne, kosmiczne oraz radonu ze skorupy ziemskiej) poprzez te stosowane w przemyśle i medycynie.

Skanery zainstalowane na lotniskach emitują promieniowanie rzędu 0,003 do 0,1 mikroSv na skan, co jest równoważne 3 do 9 minutom promieniowania otrzymywanego podczas prowadzenia normalnego trybu życia.  Co więcej sam lot naraża pasażera na promieniowanie jonizujące, a skaner emituje mniej niż 1% tego promieniowania.

Ocena ryzyka związanego z tak małymi dawkami promieniowania jest trudna, a ekstrapolacja wyników uzyskanych z badania dużych dawek promieniowania jest dyskusyjna i może być niewłaściwa. Autorzy pracy oceniali ryzyko ekspozycji na promieniowanie w trzech grupach pasażerów: wszystkich podróżnych, tych, którzy często latają  (sześćdziesiąt godzin lotu na tydzień przez rok) oraz u pięcioletnich dziewczynek, szacując ryzyko za pomocą badań epidemiologicznych.

Zgodnie z tymi szacunkami skanowanie spowoduje, że w populacji wszystkich podróżnych (100 milionów pasażerów odbywających rocznie 750 milionów lotów) wystąpi 6 dodatkowych przypadków nowotworu w ciągu życia. Liczbę te należy jednak odnieść do szacowanej liczby wszystkich nowotworów w tej grupie wynoszącej 40 milionów. Podobnie uspokajające wyliczenia autorzy przedstawiają dla dwóch pozostałych grup.

Jak piszą Mehta i wsp. osoby, które obawiają się promieniowania pochodzącego z lotniskowych skanerów, powinny zastanowić się nad korzystaniem z przelotów samolotem, ponieważ dawka promieniowania otrzymana podczas lotu jest znacznie większa.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 27 czerwca 2011
Magdalena Piątkowska