Nowe korzyści zdrowotne diety bogatobłonnikowej?

Lawrence de Koning i wsp – Do the Health Benefits of Dietary Fiber Extend Beyond Cardiovascular Disease? LINK: Arch Intern Med 2011;171:1069

Na łamach Archives of Internal Medicine ukazał się komentarz de Koninga i wsp. dotyczący pracy Parka i wsp. poświęconej związkowi diety bogatobłonnikowej ze zmniejszeniem śmiertelności u kobiet i mężczyzn.

Błonnik pokarmowy jest istotny w procesie trawienia, a jego związek z rozwojem chorób przewlekłych jest przedmiotem zainteresowania od wielu lat. W jelitach błonnik ulega fermentacji bakteryjnej i produkuje krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe wpływające na wrażliwość na insulinę i syntezę tłuszczów.

Park i wsp. wykazali, że w 9-letniej obserwacji całkowite spożycie błonnika jest odwrotnie proporcjonalne do całkowitej śmiertelności, a także śmiertelności sercowo-naczyniowej, u kobiet i mężczyzn. Wyniki tej analizy są spójne z wieloletnimi badaniami stwierdzającymi, że wysokie spożycie błonnika chroni przed chorobami układu krążenia i zmniejsza częstość występowania ich czynników ryzyka.

Błonnik pokarmowy obniża poziom cholesterolu i glukozy, zwiększa produkcję kwasów żółciowych wiążących cholesterol, obniża ciśnienie krwi poprzez redukcję poziomu insuliny, a błonnik zawarty w zbożach zmniejsza częstość występowania cukrzycy typu 2 i jest ważnym źródłem magnezu.

Park i wsp. wykazali również, że spożycie błonnika jest związane ze zmniejszeniem ryzyka zgonu z powodu raka u mężczyzn (w pracy nie zaprezentowano podziału na poszczególne rodzaje nowotworów). Działanie błonnika okazało się niezależne od spożycia alkoholu, czerwonego mięsa, owoców i warzyw.

Dość nieoczekiwanie w badaniu wykazano, że duże  spożycie błonnika jest odwrotnie proporcjonalne do ryzyka zgonu z powodu chorób zakaźnych i chorób układu oddechowego. Być może jest to związane z działaniem antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym oraz zawartością selenu, cynku i polifenoli. Te substancje mogą chronić tkanki przed uszkodzeniem oksydacyjnym, które jest cechą charakterystyczną przewlekłych chorób zapalnych, takich jak choroby układu krążenia, cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów czy choroba Crohna.

A zatem jak konkluduje Koning, badanie Parka jest kolejnym dowodem na potwierdzenie korzyści zdrowotnych płynących z diety bogatobłonnikowej. Hipoteza o korzystnym wpływie błonnika na ryzyko zgonu z powodu chorób zakaźnych i układu oddechowego poprzez mechanizmy antyoksydacyjne wymaga potwierdzenia. Należy także pamiętać, że obserwowane korzyści dotyczą diety z dużą zawartością produktów pełnoziarnistych i nie muszą odnosić się  do błonnika w postaci suplementów.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 27 czerwca 2011
Magdalena Piątkowska