Automatyczny całodobowy pomiar ciśnienia tętniczego a inne metody diagnostyki nadciśnienia – metaanaliza

J Hodgkinson i wsp – Relative effectiveness of clinic and home blood pressure monitoring compared with ambulatory blood pressure monitoring in diagnosis of hypertension: systematic review LINK: BMJ 2011;342:d3621 (dostepny pełen tekst)

Konwencjonalnie przyjmuje się, że rozpoczęcie leczenia nadciśnienia tętniczego wymaga wykonania kilku pomiarów ciśnienia w gabinecie lekarskim.  Przeciwnicy takiego postępowania przypominają, że dokładniejszą metodą oceny “rzeczywistych” wartości ciśnienia tętniczego jest jego 24-godzinne monitorowanie ambulatoryjne  (ABPM). Wykazano, że ABPM  lepiej od pomiarów w gabinecie lekarskim koreluje z występowaniem powikłań sercowo-naczyniowych i stopniem uszkodzenia narządów wewnętrznych.

ABPM zleca się zazwyczaj w przypadku braku pewnego rozpoznania, oporności na leczenie przeciwnadciśnieniowe lub podejrzenia występowania nadciśnienia “białego fartucha.”   ABPM stanowi „złoty standard” w diagnostyce nadciśnienia tętniczego.

Ze stopniem uszkodzenia narządów wewnętrznych i rokowaniem od pomiarów w gabinecie lekarskim  lepiej korelują także kilkukrotne pomiary domowe.  Te ostatnie mogą stanowić alternatywę dla ABPM w przypadkach gdy monitorowanie uznawane jest za zbyt kosztowne lub niekomfortowe. Dowody naukowe potwierdzające  wiarygodność pomiarów domowych  są jednak słabsze niż w przypadku ABPM, wymagają zatem dalszego potwierdzenia, jeśli miałyby  stanowić pełnoprawną alternatywę dla monitorowania 24-godzonnego.

Z zainteresowaniem warto zatem zapoznać się z wynikami meta-analizy badań porównujących pomiary w gabinecie, pomiary domowe z  ABPM jako metodą referencyjną dla rozpoznawania nadciśnienia tętniczego. Okazało się, że przy przyjęciu dla ABPM progu diagnostycznego dla rozpoznania nadciśnienia tętniczego wynoszącego 135/85 mm Hg, wyniki pomiarów w gabinecie lekarskim przekraczające 140/90 mm Hg miały czułość i swoistość wynoszącą odpowiednio 74.6%  oraz 74.6%. W przypadku pomiarów domowych przy przyjęciu za wartości pozwalające rozpoznać nadciśnienie tętnicze >135/85 mm Hg ich czułość i swoistość wyniosła odpowiednio  85.7%  oraz  62.4%.

A zatem, jak podsumowują autorzy meta- analizy, czułość i swoistość  pomiarów domowych i pomiarów w gabinecie lekarskim w teorii nie jest wystarczająca aby zalecać je jako pojedynczy test diagnostyczny. W porównaniu z ABPM jako standardem odniesienia, oparcie diagnostyki (i decyzji dotyczących leczenia) na wynikach pomiarów domowych lub wykonywanych w gabinecie lekarskim może prowadzić do nadmiernej rozpoznawalności nadciśnienia. ABPM może być szczególnie przydatne  przy granicznych wartościach ciśnienia, przed podjęciem decyzji o wdrożeniu leczenia. Aby w tych sytuacjach ABPM znalazło szersze zastosowanie, konieczne są jeszcze analizy farmakoekonomiczne opłacalności takiego postępowania.

Opracowane na podstawie: BMJ / 24 czerwca 2011
Magdalena Lipczyńska