Analiza poprawności wykorzystania koronarografii i farmakoterapii u chorych z bólem w klatce piersiowej

Nina Johnston i wsp – Are we using cardiovascular medications and coronary angiography appropriately in men and women with chest pain? LINK: Eur Heart J 2011;32:1331

Ból w klatce piersiowej stanowi jedną z najczęstszych przyczyn poszukiwania porady lekarskiej. Kardynalne znaczenie ma w takich przypadkach wykluczenie choroby niedokrwiennej serca będącej wiodącą przyczyną zgonów zarówno kobiet jak i mężczyzn.

Pacjenci z podejrzeniem choroby wieńcowej trafiają zwykle najpierw do lekarzy ogólnych, którzy często jeszcze przed postawieniem ostatecznego rozpoznania rozpoczynają leczenie zachowawcze. W dalszej kolejności chory trafia na badania nieinwazyjne i ostatecznie, w razie potrzeby na konarografię, stanowiącą „złoty standard” dla rozpoznania choroby wieńcowej.

Od momentu zgłoszenia się do lekarza pierwszego kontaktu do zakończenia diagnostyki upłynąć może od kilku tygodni do kilku miesięcy. W tym czasie chorzy otrzymują nierzadko kilka leków, są proszeni o ograniczenie aktywności fizycznej a nawet pozostają na zwolnieniach lekarskich tymczasem, jak wiadomo, zwłaszcza u kobiet wyniki badań koronarograficznych nierzadko okazują się prawidłowe.

Celem badania ogłoszonego na łamach European Heart Journal była ocena wykorzystania badań koronarograficznych do celów diagnostycznych u mężczyzn i kobiet z podejrzeniem dusznicy bolesnej ale bez wcześniejszego rozpoznana choroby wieńcowej, w odniesieniu do klasycznych czynników ryzyka i zastosowanej farmakoterapii. Do analizy włączono 12 200 osób ze stabilnymi bólami w klatce piersiowej, skierowanych na pierwszą planową koronarografię, zarejestrowanych w rejestrze  SCAAR (Swedish Coronary Angiography and Angioplasty Register).

W najmłodszej grupie wiekowej (≤59 lat) aż 78.8% oraz 42.3% mężczyzn  miało prawidłowy wynik badania koronarograficznego lub nieistotne (<50%) zmiany w tętnicach wieńcowych.  Z  kolei chorobę trójnaczyniową lub chorobę pnia lewej tętnicy wieńcowej stwierdzono u 18.2% mężczyzn i tylko 4.2%, kobiet. W ciągu 2 lat od wykonania koronarografii zawał serca przebyło 0.6% mężczyzn i kobiet bez istotnych zmian w naczyniach wieńcowych a jednocześnie odsetek powikłań koronarografii wyniósł w tej populacji odpowiednio 1.1% u mężczyzn oraz 1.8% u  kobiet.

W grupie z istotną chorobą wieńcową zawały serca przebyło odpowiednio 3,2% mężczyzn i  4.2% kobiet, a powikłania procedury zarejestrowano w odpowiednio 2.9% i 5.9% przypadków. Co ciekawe, mimo prawidłowego wyniku badania koronarograficznego lub nieistotnych (<50%) zmian w tętnicach wieńcowych po 6 miesiącach od zabiegu istotny odsetek badanych (ok. 50%) nadal otrzymywał aspirynę pomimo, że jak odnotowują autorzy jej skuteczność w prewencji pierwotnej (zwłaszcza u kobiet)  jest poddawana w wątpliwość.

A zatem, jak komentują autorzy pracy, istnieje konieczność modyfikacji praktyki postępowania u chorych ze stabilnym bólem w klatce piersiowej w taki sposób, aby ograniczyć odsetek niepotrzebnych koronarografii i zwrócić uwagę na poprawność stosowania leków zarówno przed jak i po zakończeniu diagnostyki choroby  wieńcowej.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 11 czerwca 2011
Magdalena Lipczyńska