Lit czy kwas walproinowy w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej

L.V. Kessing i wsp – Valproate vs lithium in the treatment of bipolar disorder in clinical practice: observational nationwide register-based cohort study LINK: Br J Psychiatry online 2011

Choroba afektywna dwubiegunowa jest schorzeniem o złożonej  patogenezie, charakteryzującym  się nawrotowością, współistnieniem  zaburzeń maniakalnych i depresyjnych, a także  dużą skłonnością do samobójstw. Tradycyjne sposoby leczenia obejmują stosowanie litu lub stabilizatorów nastroju takich jak kwas walproinowy.

Dane porównawcze o skuteczności tych sposobów leczenia nie były  jednak weryfikowane w randomizowanych badaniach klinicznych. Jest to istotne tym bardziej, że np. w Danii terapię tę otrzymuje  0,3% populacji,  a według niektórych szacunków terapii litem może wymagać nawet 0,6% populacji.

Brak danych na temat względnej skuteczności poszczególnych preparatów nie pozwala ocenić  efektywności terapii i sformułować zaleceń dotyczących kolejności włączania poszczególnych leków. Z tym większym zainteresowaniem warto zapoznać się z rezultatami wieloletniej obserwacji (obejmującej lata 1995-2006), w której autorzy z Danii, posługując  się danymi rejestrów  chorych, porównali losy pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową, którzy rozpoczynali  terapię od litu (3549 osób) lub kwasu  walproinowego (719 osób).

Jak pokazały wyniki analizy leczenie litem okazało się skuteczniejsze, bowiem zmiana na drugi lek lub dodanie kolejnego preparatu,  dołączenie leków przeciwpsychotycznych,  przeciwdepresyjnych lub   innych stabilizujących  nastrój zdarzała się częściej (o 86%) u osób  rozpoczynających terapię kwasem walproinowym w porównaniu z terapią litem. Co więcej rozpoczęcie  leczenia od kwasu walproinowego  zwiększało ryzyko hospitalizacji o 33% (vs terapia litem)  niezależnie od  jej charakteru tj. depresyjnego,  maniakalnego, czy mieszanego. Lit wykazywał przewagę zarówno w przypadku jeśli jako pierwsza wystąpiła mania jak i depresja.

A zatem, zdaniem autorów ze chorzy z chorobą afektywną dwubiegunową wydaja się odnosić większe korzyści kliniczne z podawania litu.

Opracowane na podstawie: British Journal of Psychiatry / 8 czerwca 2011
Marek Kowrach