Wpływ rytmu dobowego na rozległość zawału serca

Aida Suarez-Barrientos A i wsp – Circadian variations of infarct size in acute myocardial infarction LINK: Heart 2011;97:970

Wiele z procesów patofizjologicznych w układzie sercowo-naczyniowym, w tym występowanie świeżego zawału serca, podlega wpływom rytmu dobowego. Niedawno wykazano zmienność dobową wielkości zawału serca w badaniach eksperymentalnych na gryzoniach, ale dotychczas nie opublikowano danych klinicznych potwierdzających występowanie takiego zjawiska u ludzi.

Celem prezentowanej pracy była ocena wpływu godziny wystąpienia zawału serca z uniesieniem odcinka ST (STEMI) na rozległość tego zawału. Dokonano retrospektywnej analizy 811 przypadków pacjentów z zawałem STEMI przyjętych do ośrodka kardiologicznego w Madrycie w latach 2003-2009. Rozległość zawału oceniano na podstawie maksymalnego stężenia enzymów – markerów martwicy mięśnia serca. Czas wystąpienia zawału STEMI podzielono na cztery sześciogodzinne okresy w ramach cyklu dobowego.

Stwierdzono istotny wpływ rytmu dobowego na rozległość zawału w zależności od pory dnia, ocenianego zarówno przy pomocy maksymalnego stężenia kinazy kreatyniny (CK; p=0.015), jak i maksymalnego stężenia troponiny I (TnI; p=0.012). Wykresy w czasie zarówno dla CK  jak i TnI przedstawiały się podobnie, osiągając maksimum w okresie pomiędzy 6.00 rano a 12.00 w południe oraz minimum pomiędzy 12.00 w południe a 18.00 wieczorem.

Najbardziej rozległe zawały występowały u chorych z zawałem serca z uniesieniem odcinka ST, który wystąpił w okresie przejścia pomiędzy nocą a dniem (6.00-12.00) z większym wzrostem stężenia CK oraz TnI o odpowiednio 18.3% (p=0.031) i 24.6% (p=0.033), w porównaniu z chorymi, u których zawał wystąpił między godziną 18.00 a 24.00. Stwierdzono także, że u pacjentów z zawałem serca ściany przedniej rozmiar uszkodzenia mięśnia serca był istotnie większy w porównaniu z zawałami STEMI o innej lokalizacji.

Podsumowując, w pracy zaobserwowano istotne oscylacje rozległości zawału STEMI w zależności od pory dnia, w której zawał wystąpił. Najbardziej dotkliwe uszkodzenie mięśnia sercowego dotyczyło pacjentów z zawałem serca, który miał miejsce w okresie przejścia pomiędzy nocą a dniem (6.00-12.00). Zdaniem autorów pracy, jeśli obserwacje te się potwierdzą, mogą istotnie wpłynąć na interpretację wyników badań klinicznych dotyczących postępowania kardioprotekcyjnego u pacjentów z zawałem serca z uniesieniem odcinka ST.

Opracowane na podstawie: Heart / Czerwiec 2011
Ewa Kowalik