Nadmierna diagostyka szkodzi, także premierom (a może i prezydentom)

Darshak M Sanghavi – The perils of excessive medical care LINK: Lancet 2011;377:1561

Na łamach The Lancet ukazała się recenzja książki Gilberta Welcha  i wsp. Overdiagnosed: Making People Sick in the Pursuit of Health, poświęconej nadużywaniu badań diagnostycznych. Interesująco  zrecenzował ją Darshak Sanghavi  przypominając na wstępie, że w ubiegłym roku po raz pierwszy po przyjściu do Białego Domu poddano badaniom lekarskim  prezydenta Baracka Obamę   Szef zespołu prezydenckich lekarzy  Jeffrey Kuhlman poinformował o znakomitym stanie zdrowia 48-letniego Obamy.

The New York Times stwierdził jednak, że Obama został poddany kilku wątpliwej wartości badaniom przesiewowym, nie zalecanym w codziennej praktyce: tomografi komputerowej tętnic wieńcowych, trójwymiarowej tomografii jelita grubego (poszukiwanie raka jelita), oraz oznaczeniu PSA. Jak zauważyła później Rita Redberg, redaktor Archives of Internal Medicine, US Preventive Services Task Force (USPTF) i American Heart Association są przeciwne wykonywaniu przesiewowych badań CT w poszukiwaniu zmian w tętnicach wieńcowych a USPTF nie uznaje wirtualnej kolonoskopii za użyteczną metodę przesiewową w prewencji raka jelita grubego. Ani USPTF ani American Cancer Society nie zalecają rutynowego stosowania PSA.

Pytany o te wątpliwości rzecznik Białego domu odpowiedział niejednoznacznie, że wprawdzie rzeczywiście pacjent ma tylko 48 lat ale przyjęte postępowanie uznano za najbardziej odpowiednie. Wniosek jest jasny, nawet najbardziej starannie opracowane zalecenia należy zignorować jeśli pacjent jest osobą wystarczająco ważną. Innymi słowy bardziej intensywna opieka to lepsza opieka.

Przeciwko takiemu stanowisku stanowczo wypowiada się Welch. Korzystając z danych z programu US Surveillance Epidemiology and End Results (SEER) pokazuje, że pomimo, iż w związku z prowadzeniem badań przesiewowych liczba nowych rozpoznań chorób nowotworowych wzrosła ogromnie to śmiertelność z powodu raka prostaty, tarczycy, czerniaka i raka piersi  (między innymi) zmieniła się nieznacznie. Sugeruje to, że większość wcześnie wykrytych nowotworów nie ma znaczenia klinicznego, a służy za cel szkodliwych zabiegów operacyjnych i nieuzasadnionej chemoterapii.

Barack Obama miał szczęście, że nie skończył jak Brian Mulroney, Premier Kanady w latach 1984 do 1993. Sześć lat temu lekarze wykonali u niego przesiewowo spiralną CT płuc znajdując dwie podejrzane zmiany. W wykonanej z tego powodu biopsji nie znaleziono komórek nowotworowych ale zabiegi powikłane były ciężkim zapalenie trzustki, z którego powodu  Mulroney przez niemal 3 miesiące leżał w szpitalu…

Opracowane na podstawie: Lancet / 7 maja 2011
Magdalena Lipczyńska