Zmiany epigenetyczne w przebiegu infekcji a transformacja nowotworowa

R.A. Stein – Epigeneticsu2014the link between infectious diseases and cancer LINK: JAMA 2011;305:1484

Richard A. Stein na łamach Journal of the American Medical Association przedstawia w komentarzu redakcyjnym mechanizmy zależności między czynnikami infekcyjnymi a transformacją nowotworową komórek.

Początkowo odrzucana hipoteza wpływu infekcji na nowotwory zyskuje w ostatnich latach uznanie. Potwierdzają ją dane epidemiologiczne, na podstawie których około 20% nowotworów ma podłoże infekcyjne. Wyjaśniane są molekularne mechanizmy tej zależności. Jednymi z nich są mechanizmy epigenetyczne, tj. wpływ  czynników infekcyjnych na ekspresję genów bez zmiany sekwencji kodu. Dokonuje się to poprzez metylację sekwencji DNA CpG, acetylację, metylację, fosforylację białek histonowych oraz ekspresję regulatorowych micro RNA wpływających na ekspresję mRNA (wyciszających geny).

Część zmian epigenetycznych może zostać przekazana komórkom potomnym co utrwala procesy transformacji nowotworowej. Efektem tych zmian genetycznych może być hamowanie ekspresji genów supresorowych nowotworów i sprzyjanie ekspresji onkogenów. Właśnie metylacja DNA aktywowana jest przewlekłą infekcją wirusowego zapalenia wątroby typu B, wirusem Epsteina Barra i wirusem ludzkiego brodawczaka.

Podobne zmiany epigenetyczne opisano dla zakażenia Helicobacter pylori, za co odpowiada lokalna aktywacja procesów zapalnych. Procesy metylacji promotorów, niektórych genów w błonie śluzowej żołądka są nasilone od 5 do 300 razy. Metylacja pozostaje na podwyższonym, aczkolwiek mniejszym poziomie po eradykacji Helicobacetr pylori.

Innym ciekawym mechanizmem opisanym dla tych zdarzeń jest aktywacja czynnika jądrowego kappa B, który odpowiada za metylację części genów. Krótkotrwała aktywacja tego czynnika powodowała, że zmiany epigenetyczne związane z metylacją przenosiły się na komórki następnych generacji i odpowiadały za nadmierną regulację wyciszających niektóre geny cząsteczek micro-RNA. Opisane zmiany stanowią podstawę molekularną zrozumienia zależności między infekcją, indukowanym przez nią zapaleniem, metylacją DNA  a ryzykiem nowotworu.

Opracowane na podstawie: JAMA / 13 kwietnia 2011
Marek Kowrach

Dodaj komentarz