GFR na podstawie kreatyniny to za mało

M. Tonelli i B. Manns – Supplementing creatinine-based estimates of risk in chronic kidney disease LINK: JAMA. 2011;305:1593

Przyjętą praktyką ostatnich lat jest ocena wydolności nerek na podstawie odpowiednich wzorów wielkości filtracji kłębkowej (GFR) opartych na pomiarach stężenia kreatyniny. W ten sposób można wyłonić osoby z przewlekłą chorobą nerek, a więc ze zwiększonym ryzykiem zgonu i powikłań sercowo-naczyniowych. Czy jest to jednak wystarczająco precyzyjna ocena i czy grupa chorych z obniżoną filtracją kłębkową nie jest bardziej zróżnicowana?

Zagadnienie powyższe poruszono w jednym z komentarzy na łamach Journal of the American Medical Association. Autorzy komentarza powołują się na wyniki badań prezentowanych w tym samym numerze czasopisma.

W badaniach Peralta i wsp. na podstawie analizy 26643 pacjentów  wykazano, że informacje rokownicze dotyczące zarówno ryzyka zgonu jak i ryzyka rozwoju schyłkowej niewydolności nerek uzyskane na podstawie standardowej oceny GFR można uściślić posługując się oznaczeniami albuminurii i pomiarami GFR na podstawie stężenia cystatyny. Przykładowo w przypadku nieprawidłowego wyniku trzech wskaźników (GFR na podstawie poziomu kreatyniny, GFR na podstawie poziomu cystatyny i albuminuria) dializy w okresie nadchodzących kilku lat wymagało 14,7% osób, w porównaniu z 0,14% badanych u których jedynym nieprawidłowym wynikiem było oznaczenie GFR na podstawie poziomu kreatyniny. Nieprawidłowe wyniki oznaczeń GFR na podstawie poziomów kreatyniny i cystatyny, w połączeniu z albuminurią  wiązały się z 6-krotnie wyższym ryzykiem zgonu.

W badaniu Tangri wsp. dołączenie do algorytmu oceny przewlekłej choroby nerek albuminurii, stężenia wapnia, fosforu, wodorowęglanów, uwzględnienie wieku i płci  również precyzyjniej identyfikowało osoby, które rozwiną ostatecznie niewydolność nerek.

Ocenę GFR obliczanej na podstawie poziomów kreatyniny należy zatem w chwili obecnej uznać za praktykę niewystarczającą dla poprawnego określenia osób o zwiększonym ryzyku progresji uszkodzenia nerek. Istnieje pilna potrzeba opracowania nowych kryteriów oceny przewlekłej choroby nerek.

Opracowane na podstawie: JAMA / 20 kwietnia 2011
Marek Kowrach