Powtórne hospitalizacje, których można było uniknąć – systematyczny przegląd piśmiennictwa

Carl van Walraven i wsp – Proportion of hospital readmissions deemed avoidable: a systematic review LINK: CMAJ 2011;183:e391

Powtórne, nieplanowane hospitalizacje wiążą się z niekorzystnym rokowaniem pacjentów, powoduja także zwiekszenie kosztów opieki. Powtórne hospitalizacje bywają wynikiem błędu medycznego lub suboptymalnej diagnostyki/leczenia i są traktowane jako parametr jakościowy. Szczególne znaczenie odgrywają w tym przypadku te powtórne przyjęcia do szpitala, którym można było zapobiec.

Ilościowej ocenie tego zjawiska poświęcony jest systematyczny przegląd piśmiennictwa opublikowany w Canadian Medical Association Journal. Autorzy zidentyfikowali 34 badania opublikowane w latach 1966-2010 i zawierające dane na temat możliwego do uniknięcia odsetka powtórnych hospitalizacji.

Średni odsetek przyjęć do szpitala spełniających wyznaczone kryteria wynosił 27.1% i w zależności od badania wahał się od 5% do 79%. Czynnikami znamiennie związanymi z badanym parametrem były: akademicki charakter ośrodka leczniczego, zakres analizowanych rozpoznań oraz okres obserwacji.

Niestety, niska jakość metodyki analizowanych badań znacząco utrudniała formułowanie wiążących wniosków. W większości prac, o tym, że danej hospitalizacji można było uniknąć, decydowały wątpliwie dobrane, a niekiedy wręcz subiektywne kryteria. Podejmując decyzję kierowano się między innymi nieprawidłowym wynikiem badań laboratoryjnych przy wypisie, dowodami na niestabilność kliniczną w okresie bezpośrednio po opuszczeniu szpitala czy brakiem rozpoznania/zaleceń na karcie informacyjnej. W jednej z prac, klasyfikując hospitalizację jako możliwą do uniknięcia kierowano się wyłącznie opinią pielęgniarki środowiskowej.

Tym samym, rzeczywisty odsetek powtórnych przyjęć do szpitala, wynikających z niedostatecznej jakości opieki, wciąż wymaga zdefiniowania. Niewątpliwą wartością omawianej analizy jest szeroka gama wskazówek metodycznych dla autorów kolejnych badań. 

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / Kwiecień 2011
Krzysztof Kurek