Trendy w zgonach pozaszpitalnych spowodowanych chorobą wieńcową w Szwecji w latach 1991-2006

Kerstin Dudas, i wsp – Trends in Out-of-Hospital Deaths Due to Coronary Heart Disease in Sweden (1991 to 2006) LINK: Circulation 2011;123:46

Zgon poza szpitalem spowodowany chorobą niedokrwienną serca występuje nagle i bez ostrzeżenia. W wielu przypadkach nagły zgon może być pierwszą i jedyną manifestacją choroby wieńcowej. Jest to jedna z najbardziej znaczących przyczyn zgonów w krajach wysokorozwiniętych.

Śmiertelność związana z pierwszym incydentem wieńcowym jest często niedoszacowana, ponieważ uwzględnia się jedynie pacjentów, którzy dotarli do szpitala. W niewielu badaniach oszacowywano długoterminowe trendy śmiertelności pozaszpitalnej związanej z incydentami wieńcowymi.

W badaniu przeprowadzonym w Szwecji analizowano wszystkie osoby w wieku od 35 do 84 lata z pierwszym incydentem wieńcowym (tj. zgonem pozaszpitalnym z powodu choroby wieńcowej lub hospitalizowanych z powodu świeżego zawału serca) w latach 1991-2006. Zidentyfikowano 384 597 przypadków, 111 319 osób (28,9%) zmarło przed dotarciem do szpitala, kolejne 36 552 osoby (9,5%) zmarły w szpitalu w czasie pierwszych 28 dni hospitalizacji. Całkowity odsetek osób, który dożyły do 28 dnia po incydencie wieńcowym, wyniósł 61,6%.

Pacjenci, którzy zmarli przed przybyciem do szpitala, byli średnio dwa lata młodsi od chorych, którzy zmarli w szpitalu (72,7 vs 74,9 lat; p<0,0001). W porównaniu z chorymi, którzy zmarli w ciągu 28 dni hospitalizacji, wśród osób, który zmarły poza szpitalem istotnie rzadziej występowała cukrzyca (iloraz szans [ang. odds ratio; OR] 0,41), nadciśnienie tętnicze (OR 0,59), udar mózgu (OR 0,94), niewyjaśnione bóle w klatce piersiowej (OR 0,89) dławica piersiowa (OR 0,79) i choroba nowotworowa (OR 0,69). Zgony pozaszpitalne rzadziej występowały u kobiet (OR 0,74), natomiast częściej dotyczyły osób hospitalizowanych uprzednio z powodu niewydolności serca (OR 1,22) lub migotania przedsionków (OR 1,32).

Od roku 1991 do roku 2006 odsetek zgonów pozaszpitalnych w stosunku do wszystkich analizowanych zdarzeń wieńcowych zmniejszył się z 30,5% do 25,6% (skorygowany średni roczny spadek 2,2%). Jednocześnie zaobserwowano większy spadek 28-dniowej śmiertelności szpitalnej  (skorygowany średni roczny spadek 5,8%), zatem relatywny udział zgonów pozaszpitalnych w śmiertelności całkowitej wzrósł, szczególnie wśród młodych osób (np. w latach 2003-2006 śmiertelność wewnątrzszpitalna w grupie chorych w wieku 35-54 lat stanowiła jedynie 10,8% śmiertelności ogólnej).

Podsumowując, znaczna liczba zgonów spowodowanych incydentami wieńcowymi występuje przed przyjęciem do szpitala, relatywnie odsetek ten wzrasta, zwłaszcza w populacji młodszych pacjentów.

Opracowane na podstawie: Circulation / 4 stycznia 2011
Ewa Kowalik