Czy wczesna (po 2 tygodniach) odpowiedż na leczenie przeciwdepresyjne ma znaczenie prognostyczne? Badanie CRESCEND

Kim JM i wsp – Improvement within 2 weeks and later treatment outcomes in patients with depressive disorders: the CRESCEND study LINK: J Affect Disord. 2011;129:183

Pomimo postępów w farmakologicznym leczeniu depresji, krótkoterminowe próby kliniczne wskazują, że tylko  co trzeci pacjent osiąga remisję. Według większości wytycznych, odpowiedź na leczenie staje się zauważalna po 2-3 tygodniach, a zmianę sposobu leczenia należy rozważać, jeśli po 4-6 tygodniach nie ma nawet częściowej odpowiedzi na leczenie.

Pojedyncze doniesienia sugerowały, że wczesna odpowiedź na leczenie może być predyktorem późniejszej remisji. W celu weryfikacji tej hipotezy, badacze z Korei Południowej przeprowadzili duże, obserwacyjne badanie naturalistyczne CRESCEND (Clinical Research Center for Depression). Celem badania była ocena wartości predykcyjnej wczesnej poprawy w punktacji skali depresji Hamiltona (HAMD) dla przewidywania późniejszego wyniku leczenia ocenianego HAMD, a także w skalach: lęku Hamiltona (HAMA),  CGI (Clinical Global Impression) i SOFAS (Occupational Functioning Assessment Scale).

Do programu włączano wszystkich pacjentów z 18 szpitali z Korei (n=568), którzy spełniali kryteria rozpoznania zaburzenia depresyjnego wg DSM-IV (pierwszego lub nawrotu), mieli wyjściową punktację HAMD >= 14 i byli  leczeni przeciwdepresyjne przez okres do 12 tygodni. Rodzaj leczenia miał charakter naturalistyczny, tzn. kazdy lekarz miał dowolność decyzji co do leku, jego dawkowania oraz leczenia towarzyszącego. Wczesną poprawę definiowano jako redukcję wyjściowej punktacji HAMD o co najmniej 20% po 2 tygodniach leczenia. Wyniki leczenia oceniano  po 4, 8 i 12 tygodniach.

Wykazano, ze wczesna poprawa przewidywała wyniki leczenia po 12 tygodniach z dużą czułością i wysoką negatywną wartością rokowniczą. Wczesna odpowiedź wiązała się z niższym wyjściowym poziomem leku, lepszym funkcjonowaniem i większymi dochodami.

Zdaniem autorów wyniki badania mogą sugerować, że już po 2 tygodniach leczenia bez oznak poprawy warto rozważyć modyfikację reżimu terapeutycznego. Osoby z wyjściowo  wyższym poziomem leku, gorszym funkcjonowaniem i gorszą sytuacją ekonomiczną mogą odnieść korzyści z bardziej intensywnej interwencji. 

Opracowane na podstawie: Journal of Affective Disorders / Marzec 2011
Marcin Sokołowski