Stan przednadciśnieniowy – niejednoznaczne decyzje

H. O. Ventura i C. J. Lavie – Antihypertensive therapy for prehypertension LINK: JAMA 2011;305:940

W komentarzu redakcyjnym na łamach JAMA (Journal of the American Medical Association) podjęto problem leczenia stanu przednadciśnieniowego. Stan przednadciśnieniowy definiowany jest jako wartości ciśnienia tętniczego mieszczące się w zakresie 80-89 mmHg dla ciśnienia rozkurczowego i 130-139 mmHg dla ciśnienia skurczowego. Badania epidemiologiczne potwierdzają wysokie ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych w przypadku takich wartości ciśnienia.

Stwierdzono m.in., że począwszy od ciśnienia tętniczego >115/75 mm Hg, każdy przyrost wartości o 20 mmHg dla ciśnienia skurczowego oraz o 10 mm Hg dla ciśnienia rozkurczowego  zwiększa około dwukrotnie ryzyko zgonu z powodu zawału mięśnia serca lub udaru mózgu.

Objęcie leczeniem hipotensyjnym kolejnej populacji osób, tym razem ze stanem przednadciśnieniowym, powinno być oparte na dowodach naukowych, zwłaszcza, że znacznie zwiększy to liczbę osób leczonych. Wzrosną koszty, ale czy osiągniemy korzyści kliniczne?

Szacunkowe dane wskazują, że w USA stan przednadciśnieniowy można rozpoznać u 25% do 37% populacji. W tym samym numerze pisma opublikowano metaanalizę badań dotyczących skuteczności terapii hipotensyjnej w grupie 63 259 osób z chorobą układu sercowo-naczyniowego  lub cukrzycą, u których nigdy nie rozpoznawano nadciśnienia tętniczego (wartości ciśnienia wynosiły <140/90 mm Hg). Aktywna terapia hipotensyjna (inhibitory konwertazy angiotensyny, blokery receptorów angiotensyny, beta blokery oraz  inhibitory konwertazy w połączeniu z blokerem kanału wapniowego lub diuretykiem) znacząco redukowała ryzyko udaru mózgu, niewydolności serca, epizodów sercowo-naczyniowych i zgonów z wszystkich przyczyn.

W analizach cząstkowych, mimo korzystnego trendu nie stwierdzono istotnej statystycznie redukcji śmiertelności sercowo-naczyniowej lub chorobowości z powodu zawału mięśnia sercowego. Także chorzy na cukrzycę nie odnieśli korzyści klinicznych w zakresie redukcji liczby zdarzeń sercowo-naczyniowych liczonych łącznie i zgonów z wszystkich przyczyn.

Dla praktyki klinicznej z powyższych danych wynika, że u osób z rozpoznanym schorzeniem sercowo-naczyniowym leczenie hipotensyjne w stanie przednadciśnieniowym może  przynosić korzyści kliniczne. Korzyści te nie są natomiast wyraźne dla osób bez powikłań naczyniowych, z innymi czynnikami ryzyka (np. cukrzycą). U wszystkich wskazana jest modyfikacja stylu życia.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2 marca 2011
Marek Kowrach