HbA1c w nowej szacie

S. Misra i wsp – HbA1c: an old friend in new clothes LINK: Lancet, Early Online Publication

Komentarz na łamach The Lancet poświęcono znaczeniu we współczesnej diabetologii oznaczenia poziomu HbA1c. Relatywnie niedawno, bo od 1990 roku oznaczenie to weszło do rutynowej praktyki diabetologicznej w celu oceny wyrównania metabolicznego chorych na cukrzycę. Stało się to możliwe dzięki badaniu DCCT (Diabetes Control and Complications Trial), a także dzięki standaryzacji metod oznaczeń.

Wobec korelacji poziomu HbA1c ze średnim stężeniem glikemii w okresie poprzedzających trzech miesięcy,  rekomendacje ADA w ostatnim roku zaproponowały, aby HBA1c stała się również kryterium diagnostycznym rozpoznawania cukrzycy .  Kryterium referencyjnym stał się poziom HbA1c równy lub większy 6,5%. Różnorodne metody analityczne i techniki pomiarowe HbA1c wciąz jednak stwarzają problem porównywalności uzyskiwanych wyników, mimo standaryzacji zgodnej z wynikami DCCT.

W ostatnich latach The International Federation of Clinical Chemistry (IFCC) zaproponowała , aby zamiast tradycyjnej procentowej  jednostki poziomu HbA1c wprowadzić nową jednostkę mmol/mol (mmol HbA1c na mol hemoglobiny A) stwarzając konieczność przyswojenia przez lekarzy i  pacjentów nowych wartości referencyjnych odpowiadających dobrej i złej kontroli metabolicznej, a także nowych wartości poziomu diagnostycznego. Wspomniany już poziom HbA1c-6,5% odpowiada w nowych jednostkach wartości 49 mmol/mol. IFCC opracowała nie tylko metodę oznaczania HBA1c, ale również wzorcowy, służący do kalibracji preparat HbA1c. W ten sposób pomiary hemoglobiny glukozylowanej będą powtarzalne i porównywalne dla wielu laboratoriów.

Nie wyeliminuje to szeregu zmiennych wpływających bezpośrednio na wartość oznaczenia HbA1c. Są to: zwiększony obrót krwinkami czerwonymi (niedokrwistość), wiek, pochodzenie genetyczne, warianty genetyczne hemoglobiny, niewydolność nerek i leki. Warto się przygotować, nieuchronnie zbliża się bowiem czas przestawienia się na nowe jednostki hemoglobiny glukozylowanej. Do tej pory podawano je łącznie z tradycyjnymi miarami używanymi w badaniu DCCT – od czerwca 2011 będą podawane w piśmiennictwie  tylko jednostki IFCC.

Opracowane na podstawie: Lancet / 28 lutego 2011
Marek Kowrach