Sposoby komunikacji między lekarzami w XXI wieku – czy postęp technologiczny rozwiązał problem?

Leora I. Horwitz i Allan S. Detsky – Physician communication in the 21st century. To talk or to text? LINK: JAMA 2011;305:1128

W Journal of American Medical Association ukazał się artykuł przeglądowy poświęcony zaletom i wadom poszczególnych metod komunikacji między lekarzami w kontekście dokonującej się rewolucji technologicznej. W opinii autorów, pomimo stale rosnącej liczby narzędzi służących przekazywaniu danych, w tym medycznych, opieka nad chorym jeszcze nigdy nie była równie fragmentaryczna jak obecnie.

Techniki komunikowania się można podzielić na synchroniczne, a więc odbywające się w czasie rzeczywistym (rozmowa, bezpośrednia lub telefoniczna/wideo-telefoniczna) oraz asynchroniczne. Niewątpliwą zaletą tych pierwszych jest możliwość potwierdzenia klarowności przekazu i jego uszczegółowienia lub uzupełnienia. Wady komunikacji synchronicznej są jednocześnie zaletami przekazu asynchronicznego (mailowego, sms-owego), który umożliwia korzystanie z przekazywanych danych wielu odbiorcom, pozwala na weryfikację przed rozesłaniem, jest z definicji bardziej uporządkowany i dokładny.

Obie opisane metody w różny sposób sprawdzają się w praktyce klinicznej. Komunikacja asynchroniczna niemal nigdy nie ma zastosowania w przypadkach nagłych lub złożonych, w których kluczową rolę odgrywa pewność tego, że informacja dotarła na czas do adresata. Z kolei, jest ona podstawową formą przekazywania danych w sytuacjach rutynowych.

W praktyce, z wyłączeniem skrajnych przypadków, obie metody komunikacji funkcjonują równolegle. Przykładowo, przekazanie danych w postaci dokumentu uzupełniane jest ustnym komentarzem. Szalenie istotną rolę odgrywa stworzenie wewnętrznego standardu komunikacji, swoistego dla profilu ośrodka, niezawodnego i akceptowalnego przez użytkowników. Kluczowe dla poziomu akceptacji takiego standardu jest ograniczenie zjawiska szumu informacyjnego i ustawiczne szkolenia. Kluczową kwestią jest jak najbardziej efektywne wykorzystanie nowych możliwości komunikacji dla dobra pacjenta.

Opracowane na podstawie: JAMA / 16 marca 2011
Krzysztof Kurek