Interwencje populacyjne wymierzone w neutralizację czynników ryzyka przynoszą efekt wcześniej niż sądzono

Simon Capewell i Martin O’Flaherty – Rapid mortality falls after risk-factor changes in populations LINK: Lancet onlline first

Populacyjne interwencje wymierzone w poddające się modyfikacji czynniki ryzyka przewlekłych chorób są nie tylko opłacalne, ale skuteczne już w krótkim horyzoncie czasowym, dowodzą Capewell i O’Flaherty, autorzy artykułu opublikowanego w The Lancet. Dotychczas sądzono, że czas od rozpoczęcia interwencji populacyjnej, przykładowo polegającej na neutralizacji czynników ryzyka miażdżycy, do pojawienia się pierwszych wymiernych korzyści np. w postaci obniżenia śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych, liczony jest w dekadach.

Szereg mocnych dowodów przeczy temu przekonaniu. W izolowanej społeczności Helena w amerykańskiej Montanie, wprowadzenie zakazu palenia spowodowało 40-procentowe zmniejszenie liczby hospitalizacji z powodu ostrych incydentów wieńcowych już w ciągu pierwszych 6 miesięcy. Zniesienie tego zakazu wywołało równie szybki wzrost hospitalizacji do wartości wyjściowych.

Zmiany,  do których doszło w Polsce po 1989, wygenerowały znaczące, bo aż 25-procentowe obniżenie śmiertelności z przyczyn wieńcowych już w pierwszych 5 latach od wprowadzenia wolnego rynku. Z  analiz wynika, że czynnikiem odpowiedzialnym za te korzyści mogły być zmiany w diecie, w tym dostepność  tanich owoców oraz większe spożycie  tłuszczów roślinnych.

Dość kontrowersyjny jest  przykład kubański. Załamanie się radzieckiej ekonomii w 1991 roku spowodowało spadek PKB na Kubie o 80%. Do 1995 roku zawartość energetyczna diety przeciętnego Kubańczyka spadła o 36%, a zanik transportu prywatnego przełożył się na wzrost odsetka aktywnych fizycznie mieszkańców wyspy z 30 do 67%. Średnia wartość BMI Kubańczyków obniżyła się o 1.5 jednostki. Wszystko to doprowadziło do szybkiego obniżenia się śmiertelności z powodu powikłań choroby wieńcowej o 39% do 2002 roku.

Podsumowując, znaczące zmniejszenie wskaźników chorobowości i śmiertelności następuje stosunkowo wcześnie w następstwie prozdrowotnych zmian stylu życia, zarówno w skali indywidualnej, jak i populacyjnej.

Opracowane na podstawie: Lancet / 16 marca
Krzysztof Kurek

Dodaj komentarz